ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်း (Radioactivity )

      အခြေခံရူပဗေဒအပိုင်းမှာ ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်းကို ရေးသားခဲ့ပြီ။ အနုမြူရူပဗေဒတွင်  နယူကလိယမှ အမှုန်များ( သို့) ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်းကို ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်းဟု ခေါ်သည်။  အဓိကအားဖြင့်  အယ်ဖာ ၊ဘီတာ ၊ဂမ်မာ စသည့်ရောင်ခြည်များ ထုတ်လွတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့  နယူကလီယမှ  ဓာတ်ရောင်ခြည် ဖြာထွက်နေသော  ဒြပ်စင်ကို  (Radioactive element) ရေဒီယိုသတ္တိကြွဒြပ်စင်ဟုခေါ်သည်။ (ဒြပ်စင်များကို အက်တမ်အမှတ်စဉ်အလိုက် ဇယားဖြင့်လေ့လာ ကြည့်ရှူနိုင်သည်  =>----ဒြပ်စင်ဇယား----<= ) ။တနည်းအားဖြင့် ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်းကို နယူကလီယ အနိစ္စရောက်ခြင်း ( ကွဲကြေပျက်စီးခြင်း) Decay of Nucleus  ဟုခေါ်သည်။ 

                       နယူကလီယအနိစ္စရောက်ခြင်း ( ကွဲကြေပျက်စီးခြင်း)  သရုပ်ပြပုံ

          အနုမြူရူပဗေဒသည်  နယူကလီယကိုလေ့လာသော ဘာသာရပ်ဖြစ်သောကြောင့် အပြင်ပတ်လမ်းမှ  လှည့်ပတ်နေသော အီလက်ထွန်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်း မပြုပါ။ နယူကလီယတွင်  ဓာတ်ဖိုဆောင်သော ပရိုတွန်များနှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်မဲ့ နယူထွန်များ ပါဝင်သည်။ ဓာတ်ဖို-ပရိုတွန်အချင်းချင်း တွန်းကန်အားဖြင့် သက်ရောက်နေကြသော်လည်း နယူကလီယတွင် စုစည်းလျက်ရှိကြသည်။ အနြုမူဆွဲငင်အားဖြင့် ပရိုတွန်နှင့် နယူထွန်များ စုဝေးကာ   နယူကလီယအဖြစ် ရပ်တည်နေခြင်းဖြစ်သည်။ အချို့ နယူကလီယများသည် အစဉ်ထာဝရ စုစည်းနေမှု မဖြစ်နိုင်ပေ။ နယူကလီယအတွင်းမှ  ပရိုတွန် (သို့) နယူထွန်များသည်  ဓာတ်ရောင်ခြည်များနှင့်အတူ  ခွဲထွက်လွင့်စင်လာခြင်းဖြစ်သည်။ထိုကဲ့သို့နယူကလီယ ပြိုကွဲသွားခြင်း(Disintegration)ကို     ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်းဟု အဓိပ္ပါယ်ကောက်ယူနိုင်သည်။ နယူကလီယ ပြိုကွဲမှုဖြစ်နိုင်သောဒြပ်စင်များကို အနုမြူမတည်မြဲခြင်း (Nuclear  Unstable ) ဒြပ်စင်များဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။ နယူကလီယပြိုကွဲမှုမရှိသော ဒြပ်စင်များကို အနုမြူတည်မြဲခြင်း (Nuclear Stable ) ဒြပ်စင်များဟုခေါ်သည်။အနုမြူတည်မြဲ ခြင်း ၊မတည်မြဲြုခင်းမှာ  နယူကလီယတွင်ပါဝင်သော ပရိုတွန် နှင့် နယူထွန် အရေအတွက်အလိုက် ဖြစ်ပေါ်သည်။ နယူကလီယတွင်ပါဝင်သော ပရိုတွန်အရေအတွက်သည် စုံကိန်း၊ နယူထွန်အရေအတွက်သည် စုံကိန်း ဖြစ်လျှျင် (even – even nuclei) အနုမြူတည်မြဲခြင်းကို တွေ့ရသည် ။ နယူကလီယ အမျိုးစားပေါင်း  ( 275 ) မျိုးခန့်ရှိရာတွင်  60% မှာ (even – even nuclei) အမျိူးစားများအဖြစ်တွေ ့ရသည်။ ကျန်သော 40% မှာ ပါဝင်သော ပရိုတွန်နှင့် နယူထွန် အရေအတွက်သည်  (စုံ -မ ) even –odd . ၊( မ -စုံ )Odd- even ၊, (မ-မ )odd- odd အမျိုးစားများ အဖြစ်တွေ့ရသည်။၎င်းတို့သည်  အနုမြူမတည်မြဲသော  နယူကလီယများဖြစ်သည်။ သို့သော် (မ-မ ) odd- odd အမျိုးစား နယူကလီယ (၅)ခုသည် အနုမြူတည်မြဲကြောင်းတွေ့ရပြန်သည်။ ၎င်းတို့မှာ   ဟိုက်ထရိုဂျင် (ပရိုတွန် 1 -နယူထွန် 1 ) 2H  , လစ်သီယမ် (ပရိုတွန် 3- နယူထွန်3 ) 6Li . ဘိုရွန်( ပရိုတွန် 5- နယူထွန် 5 ) 10B . နိုက်ထရိုဂျင် (ပရိုတွန် 7- နယူထွန်7 )  14N  အိုက်ဆိုတုပ်များဖြစ်သည်။

          ပရိုတွန်နှင့်နယူထွန်များသည် တည်ငြိမ်စွာစုစည်းလျက် နယူကလီယအဖြစ် အသွင်ဆောင်နေခြင်းတော့ မဟုတ်ပါ။ ပရိုတွန်နှင့် နယူထွန်များ အတွဲလိုက် လှည့်ပတ်နေကြခြင်းဖြစ်သည်။ နယူကလီယ တည်မြဲခြင်း၊ ပြိုကွဲခြင်းဖြစ်စဉ်များသည် ပါဝင်သော နယူထွန်အရေအတွက်နှင့် ပရိုတွန်အရေအတွက်တို့၏ ( N : Z )အချိုးအလိုက် သက်ရောက်မှုရှိသည်။ N သည် နယူထွန်အရေအတွက်ဖြစ်သည်။ Z သည် အက်တမ်အမှတ်စဉ်(သို့)ပရိုတွန်လုံးရေဖြစ်သည်။

ယေဘုယျအားဖြင့် နယူထွန်နှင့်ပရိုတွန် အရေအတွက်  N=Z တူညီကြလျှင် နယူကလီယ တည်မြဲခြင်း ကိုတွေ့ရသည်။ နယူထွန် ၊ပရိုတွန်   အချိုးတွင်  ပိုင်းဝေ နယူထွန်များလေလေ အချိုးတန်ဖိုး များလေလေဖြစ်သည်။ ပိုင်းခြေ ပရိုတွန်များလေလေ အချိုးတန်ဖိုးနည်းလေလေဖြစ်မည်။ (ဤကား သင်္ချာသဘောတရားဖြစ်သည်။ )  နယူထွန် :ပရိုတွန်အချိုးတန်ဖိုး များလေလေ  နယူကလီယတည်မြဲမှု ခိုင်မြဲလေလေဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ နယူထွန်အချိုးက ပိုများသောကြောင့် နယူကလီယဆွဲအားပြင်း လာခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းဖြစ်စဉ်သည် အက်တမ်အမှတ်စဉ် (၈၃) ဘစ်စမတ်၊ အထိသာမှန်သည်။ ထိုထက်ကြီးသော ဒြပ်စင်နယူကလီယများတွင် နယူကလီယပြိုကွဲခြင်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ နယူထွန် : ပရိုတွန် အချိုးတန်ဖိုးများခြင်းသည် နယူထွန်အလုံးရေ ပေါကြွယ်ဝခြင်းဖြစ်သည်။ နယူထွန် များလွန်းလျှင်လည်း နယူကလီယ ပြိုကွဲခြင်းဖြစ်ပေါ်သည်။ ပိုလျှံနေသော နယူထွန်သည် ပြိုကွဲပျက်စီးရာမှ  ပရိုတွန်နှင့် ဘီတာအမှုန် (တနည်းအားဖြင့် အီလက်ထွန်ဟု ယူဆနိုင်သည်။) အဖြစ်ပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်သည်။   n => p +e-         

          နယူထွန် : ပရိုတွန် အချိုးတန်ဖိုး များလေလေ နယူကလီယတည်မြဲမှု ခိုင်မြဲလေ ဖြစ်သော်လည်း  အချိုးတန်ဖိုး များလွန်းလျှင် နယူကလီယပြိုကွဲမှု ဖြစ်ပေါ်နိုင်ကြောင်းတွေ့ ရသည်။ နောက်တမျိုး ရလဒ်တခုမှာ  နယူထွန်: ပရိုတွန်အချိုးတန်ဖိုး နည်းလေလေ ပရိုတွန်အရေအတွက် ပိုများလေ ဖြစ်မည်။ ပရိုတွန်များ ပိုများလွန်းလျှင်  ပိုလျှံနေသောပရိုတွန်များကြောင့် နယူကလီယပြိုကွဲခြင်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ပိုလျှံနေသော ပရိုတွန်သည် ပြိုကွဲပျက်စီးရာမှ နယူထွန်နှင့် ပိုစီထရွန် (positive electron ) e+  အဖြစ်ပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ။  (ညူ)  + p =>n +e+      ထိုကဲ့သို့ ဖြစ်စဉ်များသည်  ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်း အခြေခံသဘောတရားများဖြစ်ပြီး။ ဘီတာရောင်ခြည် ဖြာထွက်ခြင်းဖြစ်စဉ်၏ နမူနာပုံစံဖြစ်သည်။  အိုက်ဆိုတုပ်  အားလုံးနီးပါးတွင် ဘီတာရောင်ခြည်  ဖြာထွက်ခြင်းဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ၎င်း၏ထူးခြားချက်မှာ ဘီတာရောင်ခြည်ဖြာထွက်ရာတွင် နယူကလိယ၏ ဒြပ်ထုတန်ဖိုး(mass )ပြောင်းလဲခြင်းမရှိပဲ အက်တမ်အမှတ်စဉ်တန်ဖိုးသာ ပြောင်းလဲနိုင် ကြောင်းတွေ့ရသည်။ ဥပမာ-ဖေါ့စဖါရပ်ဒြပ်စင်မှ ဘီတာရောင်ခြည်ထွက်ပြီး ၊ဆာဖာဒြပ်စင်သို့ပြောင်းသွားသော်လည်း         နယူကလီယတန်ဖိုး(သို့) ဒြပ်ထုတန်ဖိုး မပြောင်းလဲပေ။

15P3  =>16S32 +e- + v -               (မှတ်ရန် ။    ။ နယူကလိယမှထွက်လာသော ဘီတာရောင်ခြည်သည်  အမှန်တကယ်တွင် အီလက်ထွန်   ထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။သို့သော် ဘီတာ ရောင်ခြည် (Beta ) ဟုသတ်မှတ်ထားသည် ။ရေဒီယိုသတ္တိကြွြ့ခင်းကြောင့်  ဘီတာရောင်ခြည်များ  အလိုအလျောက်  ဖြာထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဘီတာရောင်ခြည်သည် ( လျှပ်စစ်ဓာတ်မ ) ဆောင်သော ရောင်ခြည်တမျိုးဖြစ်သည် ။ ထို့ကြောင့် လျှပ်စစ် (သို့) သံလိုက်စက်ကွင်းများနှင့်  တွေ့လျှင်   လမ်းကြောင်းသွေဖီသွားနိုင်သည်။ဘီတာရောင်ခြည်၏  ဖောက်ထွင်းစွမ်းအားမှာ  စက္ကူစာရွက်ကိုသာ  ဖေါက်ထွင်းသွားနို်င်ကြောင်းတွေ့ရသည် ။ပလတ်စတစ်နှင့် လူ့၏အသားကို  မဖေါက်ထွင်းနိူင်ပေ ။

        ဘီတာရောင်ခြည် ဖြာထွက်ခြင်းသာမက၊ အချို့နယူကလိယများ၏ ရေဒီယိုသတ္တိကြွမှုကြောင့် အယ်ဖာ  (Alpha ) ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်းလဲတွေ့ရသည်။အယ်ဖာရောင်ခြည်ဆိုသည်မှာ  တခြားမဟုတ် ။ ဟီလီယမ် နယူကလိယ ဖြစ်သည်။ ဟီလီဟမ်၏  အက်တမ်အမှတ်စဉ်မှာ  Z= 2 ၊ ဒြပ်ထု M = 4  ၊ ဖြစ်သောကြောင့်  ပရိုတွန်နှစ်လုံး ၊နယူထွန်နှစ်လုံး ပါဝင်သည်။ ရေဒီယိုသတ္တိကြွနေသော    မူလနယူကလိယမှ  ပရိုတွန်နှစ်လုံးနှင့် နယူထွန်နှစ်လုံး ( အယ်ဖာအမှုန်အဖြစ်)  သီးသန့် ပြိုကွဲသွားခြင်း ဖြစ်သည်။   ထိုကဲ့သို့   နယူကလိယမှ အယ်ဖာအမှုန်များ  ပြိုကွဲထွက်သွားလျှင်   အနုမြူစည်းနှောင် စွမ်းအင်အချို့လဲ   ရောင်ခြည်အဖြစ်ထွက်ပေါ်လာနိုင်သည်။ အနုမြူစည်းနှောင်   စွမ်းအင်အကြောင်းကို ရှေ့ပိုင်းတွင်ရေးသားခဲ့ပြီးဖြစ်သည် ။  ထိုကဲ့သို့   အယ်ဖာအမှုန်( သို့) ဟီလီယမ်နယူကလိယ (သို့) အယ်ဖာရောင်ခြည် ပြိုကွဲထွက်သွားသောကြောင့်  အနုမြူစည်းနှောင်စွမ်းအင်အဖြစ်  ထွက်ပေါ်လာသောရောင်ခြည်မှာ   ဂမ်မာရောင်ခြည်ဖြစ်သည်။ဥပမာ -  ပိုလိုနီယမ်  ဒြပ်စင်မှ  ရေဒီယိုသတ္တိကြွပြီး  အယ်ဖာရောင်ခြည်(ဟီလီယမ်နယူကလိယ) နှင့်အတူ ဂမ်မာရောင်ခြည်ထွက်လာသည်။ 84 Po210 => 2He4 +   r

အယ်ဖာရောင်ခြည်သည် ပရိုတွန် 2လုံး +နယူထွန် 2လုံး  ပါဝင်သောကြောင့်   အသားတင် လျှပ်စစ်မှာ ဓာတ်ဖိုဆောင်သည်။  ဓာတ်ဖိုဆောင်သောကြောင့်  လျှပ်စစ်( သို့) သံလိုက်စက်ကွင်းများနှင့်တွေ့လျှင် လမ်းကြောင်းသွေဖီသွားနိုင်သည်။  အယ်ဖာမှုန်သည် အရွယ်အစားကြီးသောကြောင့်  စက္ကူစာရွက်ကိုပင်   ဖေါက်ထွင်းမသွားနိုင်ပေ။

        ရေဒီယိုသတ္တိကြွမှုကြောင့်  အယ်ဖာရောင်ခြည်နှင့်အတူ   ဂမ်မာရောင်ခြည်ထွက်နိုင်သော်လည်း   ၊ဂမ်မာရောင်ခြည် အလိုအလျောက်ဖြာထွက်ခြင်းလည်းတွေ့နိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့ ဖြစ်စဉ်မျိုးသည်   အက်တမ်ကိုပတ်နေသော  အီလက်ထွန်များနှင့်  သဘောသဘာဝခြင်းဆင်တူကြောင်းတွေ့ရသည်   ။

( အက်တမ်တခုတွင်  အီလက်ထွန်များသည် နယူကလိယကို ဝန်းရံလျှက်လှည့်ပတ်နေကြသည်။ ထိုသို့ လှည့်ပတ်ရာတွင်  စွမ်းအင်အဆင့်အလိုက်  ကိုယ်ပိုင်ပတ်လမ်းများရှိသည်။ ပတ်လမ်းတခုတွင်   အမျိုးစားတူပါက  အီလက်ထွန် နှစ်လုံးမရှိနိုင်။ ကိုယ်ပိုင်ပတ်လမ်းဖြင့် လှည့်ပတ်နေသော အီလက်ထွန် များသည်  ပြင်ပမှ  စွမ်းအင်အလုံအလောက် ရရှိပါက  စွမ်းအင်မြင့်သော  အတွင်းပတ်လမ်းသို့   ကူးပြောင်းနိုင်သည်။ သို့တည်းမဟုတ်     မူလပတ်လမ်းမှ   စွမ်းအင်ပိုနိမ့်သော  ပတ်လမ်းကို ကူးပြောင်းသွားလျှင်  စွမ်းအင်များကို ထုတ်လွတ်ပေးသည်။ ထုတ်လွတ်သော စွမ်းအင်ကို  X-ray  အိတ်ရောင်ခြည်အဖြစ်တွေ့ရသည်။ အက်တမ်အတွင်းရှိ   အီလက်ထွန်များ၏ သဘာဝဖြစ်စဉ်မှာ သာမာန်အခြေအနေတွင် စွမ်းအင်ပြောင်းလဲမှုမရှိနိုင်ပေ) ။၎င်းဖြစ်စဉ်ကဲ့သို့နယူကလိယတွင်  နယူကလီယွန်ဟုခေါ်သော  ပရိုတွန်နှင့် နယူထွန်များသည်  အချင်းချင်း အပြန်အလှန် လှည့်ပတ်နေကြရာတွင် စွမ်းအင်အဆင့်အလိုက် ပတ်လမ်းများပါဝင်သည်။  နယူကလီယွန်များသည်  စွမ်းအင်ပတ်လမ်းတခုမှ  နိမ့်သောပတ်လမ်းငို့  ကူးပြောင်းတိုင်း  စွမ်းအင်များကို  ထုတ်ပေးသည် ။ထိုသို့ ထုတ်လွတ်ရာတွင်   Ground state ဟုခေါ်သော   သာမာန်အခြေအနေသို့  ရောက်သည်အထိ  စွမ်းအင်များ ထုတ်လွတ်မည် ။ ထိုကဲ့သို့ အလိုအလျှောက် စွမ်းအင်ထုတ်လွတ်  နေခြင်း(သို့မဟုတ်)  ဂမ်မာရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်းကို  အက်တမ်အမှတ်စဉ်ကြီးသော   heavy nuclei  နယူကလိယများတွင်တွေ့နိုင်သည်။  ဥပမာ - ယူရေနီယမ်ကဲ့သို့   ဒြပ်စင်သည်  ဂမ်မာရောင်ခြည် အလိုအလျှောက်   ထွက်နေကြောင်းတွေ့ရသည်။ ဂမ်မာရောင်ခြည်သည်   လျှပ်စစ်သံလိုက်ရောင်ခြည်ဖြစ်သည်။ ဂမ်မာအမှုန်ဟု  ခေါ်ဆိုနိုင်သော်လည်း  စွမ်းအင်အထုပ်ကလေးများ ( Energy packet) အသွင်ဆောင်ပြီး  ဒြပ်ထုမရှိပေ။လျှပ်စစ်ဓာတ်မရှိပဲ   စွမ်းအင်သီးသန့် ရောင်ခြည်ဖြစ်သောကြောင့်  လျှပ်စစ်( သို့) သံလိုက်စက်ကွင်းများနှင့်တွေ့လျှင်  လမ်းကြောင်းသွေဖီခြင်းမရှိပဲ   အလင်းကဲ့သို့ တစ်ဖြောင့်ထဲရှိသည်။ ဂမ်မာရောင်ခြည်သည်   ဖောက်ထွင်းစွမ်းအား   အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်  အန္တရယ်ရှိသောရောင်ခြည်တမျိုးဖြစ်သည် ။   ဂမ်မာရောင်ခြည်သည်   ခဲသတ္တုကို 30စင်တီမီတာသာ ဖေါက်ထွင်းနိုင်သောကြောင့်  ၊ ၎င်းကိုကာကွယ်ရန်     ခဲသတ္တုများဖြင့် သိုလှောင်ထားရ၏ ။ထို့ပြင်  ဓာတ်ခွဲခန်းများတွင်  ခဲသတ္တုအပြင်  ၊ဖယောင်းကိုလဲ   အသုံးပြုသည်။

                                  ရောင်ခြည် ၃ မျိုး၏  ဖေါက်ထွင်းနိုင်မှုသရုပ်ပြပုံ     

   အချုပ်အားဖြင့်  ရေဒီယိုသတ္တိကြွမှုနှင့်သက်ဆိုင်သော  နယူကလိယများကို  ယေဘုယျအားဖြင့်  အမျိုးအစား (၅)ခု  ဖြင့်   လေ့လာတွေ့ရသည်။

(၁)အနုမြူတည်မြဲသောနယူကလိယများ- ဆိုသည်မှာ   ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်း မရှိသော   နယူကလိယများဖြစ်သည်။ထိုကဲ့သို့ အနုမြူတည်မြဲသော  နယူကလိယအမျိုးစားပေါင်း ၂၆၄ မျိုးတွေ ့  နိုင်သည်။ သို့သော်   ၎င်းတို့သည်  အစဉ်သဖြင့်တည်မြဲနေသည်  မဟုတ်ပေ။ ရေဒီယိုသတ္တိကြွမှု   အလွန်သေးငယ်သောကြောင့်     တိုင်းတာ၍မရနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။သက်ရှိသက်မဲ့အားလုံး  ဖြစ်ပြီးလျှင်    ပျက်ရမည်ဟူသော   လောကနိယာမတရားကို  ဆန့်ကျင်၍မရပါ ။သို့သော် ယေဘုယျအားဖြင့်  တည်မြဲသည်ဟု  သတ်မှတ်ထားသည်။ ဥပမာ -ကာဗွန် ၊ နိုက်ထရိုဂျင် ၊ အောက်ဆီဂျင် …

(၂)ပထမမျိုးဆက် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ နယူကလိယများ - ဆိုသည်မှာ  နေအဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ  ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင်  သဘာဝအတိုင်းတွေ့ရသော  နယူကလိယများဖြစ်သည်။၎င်းတို့၏  သက်တမ်းဝက်မှာ  အလွန်ရှည်လျားပြီး  ၂၆ မျိုးခန့်တွေ့ရသည် ။ ဥပမာ - ယူရေနီယံ ၂၃၈ ၊ ပိုတက်စီယံ ၄၀ ၊ ရူဘီဒီယံ ၈၇ …

(၃)ဆင့်ပွါးမျိုးဆက် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ နယူကလိယများ - ဆိုသည်မှာ  ပထမမျိုးဆက်နယူကလိယမှ  ရေဒီယိုသတ္တကြွပြီး   ကြွင်းကျန်နေသော  နယူကလိယကို   ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည် ။၎င်းသည်လည်း  ရေဒီယိုသတ္တကြွခြင်းဖြစ်ပေါ်နေသည်။  ဥပမာ- ယူရေနီယံ ၂၃၈    သည်   သဘာဝအတိုင်းရေဒီယို  သတ္တိကြွခြင်းကို တွေ့ရသည်။ ၎င်းယူရေနီယံသည်   နှစ်သန်းပေါင်း ၄၅၀ကြာသောအခါ    သိုရီယံ၂၃၄  (နယူကလိယ )အဖြစ်ပြောင်းလဲသွားမည် ။၎င်း သိုရီယံသည်လည်း   ရေဒီယို သတ္တိကြွရာမှ ၂၅ ရက်ကြာသောအခါ ပရိုတက်စတီနီယံ ၂၃၄ အဖြစ်  အသွင်ပြောင်းသွားမည် ။ထိုမှတဆင့် ၆ရက်ကြာသောအခါ ယူရေနီယံ ၂၃၄ အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားမည်။ ထိုကဲ့သို့ အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲလာရာမှ    နောက်ဆုံး  ကြွင်းကျန်နေသော   နယူကလိယမှာ   ခဲသတ္တုဖြစ်သည်။ အထက်ပါအတိုင်း  ယူရေနီယံ ၂၃၈ မှ  အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲသွားသော  နယူကလိယများကို  ဒုတိယမျိုးဆက် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ နယူကလိများဟုခေါ်သည် ။၎င်းဖြစ်စဉ်ကို Radioactive series ဟုခေါ်သည်။

                        ယူရေနှီယံ ၂၃၈  ၏  Radioactive series အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲပုံ

      Radioactive series  ဖြစ်စဉ်ကို     မြန်မာလိုနားလည်နိုင်စေရန်  ဥပမာဖြင့် တင်ပြပါအံ့။  အလွန်ကြီးမားသော  သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင်သည် သက်တမ်းအလွန်ကြာရှည်စွာ တည်ရှိနေသည်ဆိုပါစို့။ နောင်တချိန်တွင်    ၎င်းသစ်ပင်ကြီး သေသွားသောအခါ  ခုတ်ပိုင်း ဖြတ်လိုက်လျှင်   ထင်းအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားမည်။ ရရှိလာသောထင်းကို လောင်စာအဖြစ် အသုံးပြုလျှင်   မီးသွေးအဖြစ်  ကျန်ရှိနေဦးမည်။ မီးသွေးဆက်လက်လောင်ကျွမ်းလျှင် နောက်ဆုံးတွင်  ပြာမှုန်များအဖြစ်  ကြွင်းကျန်နေမည် ။သစ်ပင်ကြီးမှ   ပြာမှုန်အဖြစ်သို့ အဆင့်ဆင့်   ပြောင်းလဲ သွားသကဲ့သို့၊  ယူရေနီယံ ၂၃၈ မှ     ရေဒီယို သတ္တိကြွပြီး  အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲလာရာ   နောက်ဆုံးတွင်    ခဲသတ္တုအဖြစ်  ကြွင်းကျန်နေမည်ဖြစ်သည်။

(၄)သဘာဝဖြစ်စဉ်ကြောင့် ရေဒီယိုသတ္တိကြွသော နယူကလိယများ - ဆိုသည်မှာ အာကာသမှ ရောက်ရှိလာသော  ကော့စမစ်ရောင်ခြည်များကြောင့်ဖြစ်သည်။ကော့စမစ်ရောင်ခြည်တွင်  နယူထွန်မှုန် များပါဝင်နေသောကြောင့် လေထုထဲရှိ နိုက်ထရိုဂျင်(7)နှင့် ဓာတ်ပြုရာမှ ရေဒီယိုသတ္တိကြွခြင်းဖြစ်သည်။

ဥပမာ - N14 (n,p)C 12  ,  N14 (n,t)C14  

(၅)ဖန်တီးထားသော ရေဒီယိုသတ္တိကြွ နယူကလိယများ - ဆိုသည်မှာ  သိပ္ပံပညာရှင်များက  ဒြပ်စင်များကို ရောစပ်၍  ရေဒီယိုသတ္တိကြွစေရန် ဖန်တီးထားသော  နယူကလိယများဖြစ်သည် ။ဥပမာ- Co60 , Cs137 ,Na24 တို့ဖြစ်သည် ။

ရေဒီယိုသတ္တိကြွ နယူကလိယများ၏  သက်တမ်းဝက် ၊ကြာချိန်နှင့်ဓာတ်ရောင်ခြည်အမျိုးစားများ(ဇယား)

 

ေဖေဖ့ေပးစာ

        ျပင္သစ္စာေရးဆရာၾကီးတေယာက္ ငယ္ရြယ္စဥ္ တကၠသိုလ္တက္ခဲ့ခ်ိန္မွာ ဖခင္ျဖစ္သူက သြန္သင္ဆံုးမစာေတြကို ေရးသားေပးပို ့ခဲ့ပါတယ္ ။ သူ ့ဖခင္ ေပးပို ့တဲ ့စာေတြကို စုေဆာင္းသိမ္း ဆည္းထားခဲ့ျပီးေနာက္ ႏွစ္ေပါငး္မ်ားစြာၾကာတဲ့အခါမွာ စာအုပ္အျဖစ္ထုတ္ေဝ ျဖန္ ့ခ်ီခဲ့ပါတယ္။အဲဒီ စာအုပ္ဟာ အလြန္နာမည္ၾကီးျပီး ႏိုင္ငံတကာမွာ ဘာသာျပန္ထုတ္ေဝ ေရးသား ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီစာအုပ္ကို စာေရးဆရာၾကီး ျမသန္းတင့္က ဘာသာျပန္အျဖစ္ေရးသားခဲ့ဘူးပါတယ္ ။ ေပးစာမ်ား ကို စာအုပ္အျဖစ္ထုတ္ေဝခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ စာေရးဆရာမ်ားေလာကမွာ ေရးနည္းေရးဟန္ တမ်ိဳးအျဖစ္ ေခတ္စားလာခဲ့ပါတယ္။ စာေရးဆရာ အာေဘာ္ကိုသံုးျပီး ေပးစာေရးနည္းနဲ ့ ေရးသားလာခဲ့ၾကတာ … သားသားေလးဖတ္ဖို ့ ၊သမီးေလးဖတ္ဖို ့ ၊တူေမာင္ ဖတ္ဖို ့ …စသျဖင့္ေပၚေပါက္လာခဲ့ပါတယ္။   ]

         အခုကၽြန္ေတာ္ ဘေဘာ့ရဲ ့ ေဆာင္းပါးက႑မွာ ေဖေဖ့ေပးစာတစ္ေစာင္ကို တင္ဆက္လိုက္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္အာေဘာ္ကိုသံုးျပီး ေပးစာအျဖစ္ဖန္တီးေရးသားထားျခင္းေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။(၈၊ ၄၊၂ဝ၁ဝ) ေန ့က ကၽြန္ေတာ္ ေဖေဖထံမွ ေရးသားေပးပို ့လိုက္တဲ ့စာတေစာင္ကို လက္ခံရရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။  (၈၊ ၂၊၂ဝ၁ဝ)ေန ့ကေရးပို ့လိုက္တာေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္လက္ထဲကိုေရာက္ဖို ့ ႏွစ္လတိတိ ၾကာခဲ့ပါတယ္ ။ စာထဲမွာပါတဲ ့ အေၾကာင္းေတြကေတာ့ ကၽြန္္ေတာ္အေပၚမွာထားရွိတဲ့ ေဖေဖရဲ ့ သေဘာထားနဲ ့ ဖခင္တေယာက္ရဲ ့ သြန္သင္ဆံုးမမႈေတြျဖစ္ပါတယ္။ဒီစာကို ဖတ္ျပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ တစ္ေယာက္ထဲအတြက္သာမက ဖီးက်ဴရဲ ့ စာဖတ္ပရိသတ္မ်ားအတြက္ပါ အက်ိးေက်းဇူး တစံုတရာ ရစိမ့္ေသာငွာ မူရင္းအတိုင္း မွ်ေဝေဖၚျပေပးလိုက္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ .

.......................................................

သို ့ 

     သားေရ .. ေဖေဖ စာေရးလိုက္တယ္ ။ ေဖေဖ ၊ေမေမတို ့ တအိမ္သားလံုး စိတ္ေရာကိုယ္ပါ က်န္းမာခ်မ္းသာလ်က္ ရွိၾကပါတယ္ ။ ေဖေဖတို ့အတြက္ ပူုပင္ေၾကာင့္ၾကစရာမလိုပါ ။ သားအေနနဲ ့ စိတ္ခ်လက္ခ် စာၾကိဳးစားပါလို ့ေျပာခ်င္ပါတယ္ ။က်န္းမာခ်မ္းသာစြာ ပညာရွာမွီးေနတယ္ဆိုတာကို သိရလို ့ ေဖေဖတို ့ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာျဖစ္ၾကရပါတယ္။စားသတိ ၊သြားသတိ ၊အိပ္သတိ၊ ေနရာတိုင္း မွာ “သတိ” ရွိရွိေနထိုင္ပါ …သားေရ ..။အစားမေတာ္ တလုပ္ ၊ အသြားမေတာ္ တလွမ္းဆိုတဲ့ စကားပံု ကို သားလည္း ၾကားဘူးျပီးသား ျဖစ္ပါတယ္ ။ ေနာက္ျပီးေတာ့ သားရဲ ့ဆရာ … (ႏိုင္ငံေက်ာ္လက္ေဝွ ့ ခံ်ပီယံ ၊အမ်ိဳးသားစာေပဆု(၃)ထပ္ကြမ္းရ စာေရးဆရာ ) ဘာမအထီခင္ေအာင္(ေရြဘို)ကေျပာတယ္ ။ ျမန္မာလူမ်ိဳးအားလံုးအတြက္ အက်ိဳးရွိမည့္ ဝထၳဳ ၊ေဆာင္းပါးမ်ားကို အခ်ိန္ရရင္ ေရးသားေစခ်င္တယ္ လို ့ ေျပာပါတယ္။  

      ေနာက္တခု ေျပာခ်င္တာကေတာ့ … ဘာသာ ၊သာသနာအတြက္ ဒါနပါရမီေျမာက္ေအာင္ လွဴဒါန္းေပးပါလို ့ေျပာခဲ့တယ္မလား ..။ အဲတာေၾကာင့္ ေဖေဖတို ့လဲ (ကာလဒါန) အျဖစ္ လွဴဒါန္းမႈေတြလုပ္ေနပါတယ္။ ကာလဒါနဆိုတာက ေတာ့ အလွဴခံပုဂိၢဳလ္မွာ အမွန္တကယ္လိုအပ္ေနတာကို လွဴဒါန္းလိုက္ျခင္းပါပဲ ။ဒါေၾကာင့္ ဘယ္လို ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးကို လွဴသင့္တယ္ဆိုတာ ေဖေဖ ၊ေမေမတို ့အျမဲတမ္း ေရြးခ်ယ္ေနၾကတယ္။ အဲဒီ ကာလဒါန ဆိုတဲ့ လွဴဒါန္းမႈကို ျပဳလိုက္ရတဲ ့အက်ိဳးေၾကာင့္ သားေရာ ၊ ေဖေဖ ေမေမ ၊ မမ ၊ဘေဒြးေလးတို ့ အားလံုး ဆုေတာင္းစရာမလိုပဲ နိဗၺာန္ေရာက္ႏိုင္တဲ့ ဥာဏ္ပညာပါရမီေတြ ရၾကပါလိမ့္မယ္။အဓိကေျပာ ရရင္ ေစတနာေပါ့..သားေရ ။ အခုခ်ိန္မွာေတာင္ အရင္ဘဝက ေစတနာစစ္စစ္နဲ ့ ပညာေရးပါရမီ ေတြ လုပ္ခဲ့လို ့ ဒီဘဝမွာ ပညာရွာမွီးႏိုင္တယ္လို ့ ေျပာရမွာေပါ့ ။သားရဲ ့ ၾကိဳးစား အားထုတ္မႈေတြကို လည္း ေဖေေဖတို ့ ဂုဏ္ယူဝမ္းေျမာက္ပါတယ္ ။ေရြဘိုဒီဂရီၤေကာလိပ္မွာ ကတည္းက မအိပ္မေန ၾကိဳးစားခဲ့တယ္ဆိုတာ …ေဖေဖတို ့ အသိဆံုးေပါ့ ။ေနာက္တခု ဒါနအလွဴအတြက္ ကုသိုလ္ပြါးဖို ့ ေျပာ ျပအံုးမယ္ ။ျပီး့ ခဲ့တဲ ့တရက္က ေရြဘိုျမိဳ ့ရဲ ့ အေနာက္ဘက္ (သေျပသာရြာ)ေအာင္ဆုပန္ ေက်ာင္း တိုက္ဆိုတာ သိတယ္မလား။ အဲဒီေက်ာင္းတိုက္မွာ ဆရာေတာ္ သံဃာေတာ္ေတြ တရားထိုင္ ၊စာအံ တာေတြ စသျဖင့္ သာသနာဝန္ေဆာင္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္ အလွဴဝထၳဳေငြ လွဴဒါန္းခဲ့တယ္ဆိုတာကို ေျပာခ်င္တာပါ။ သားအေနနဲ ့ ကုသိုလ္ပြါးႏိုင္ေအာင္ေျပာျပေပးတာပါ ။အလွဴဒါန တခုခုကို ျပဳလုပ္တိုင္း မည္သည့္ ပုဂၢိဳလ္ကိုျဖစ္ျဖစ္ သန္ ့သန္ ့ရွင္းရွင္း၊ ရိုရိုေသေသ ။ေလးေလးစားစား ၊ယဥ္ေက်းစြာ လွဴဒါန္း ပါလို ့ ေျပာခ်င္ပါတယ္ ။ 

      မိမိနဲ ့ေပါင္းသင္းဆက္ဆံသူ အားလံုးကို စိတ္ခ်မ္းသာပါေစ ၊ မိမိေၾကာင့္ သူတပါး စိတ္မခ်မ္းမသာ မျဖစ္ပါေစနဲ ့၊ ဘဝရပ္တည္မႈအတြက္ ပိုက္ဆံရွာတဲ့အခါမွာလည္း သမာအာဇီဝနဲ ့ ျဖဴစင္သန္ ့ရွင္းစြာ ရွာေဖြစုေဆာင္းဖို ့ပါပဲ ။ မိမိ အသက္ရွင္သန္ဖို ့အတြက္ သူတပါး အသက္ကို စေတးျပီး သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ေမြးျမဴျခင္းကို ဘယ္ေတာ့မွ မလုပ္ပါနဲ ့လိုု ့ေဖေဖ…ခဏခဏေျပာဘူးပါတယ္ ။ေနာက္ ျပီးေတာ့ လိမ္လည္လွည့္ဖ်ားျပီးေတာ့ ေငြရွာတာေတြ၊သူတပါး မ်က္ရည္ထြက္မွ မိမိဘဝ စိုျပည္ေအာင္ ဝင္ေငြရွာတာေတြက မသန္ ့ရွင္းတဲ့ ေငြေတြလို ့ေျပာရမွာပါ။ မိမိရွာထားတဲ ့ေငြက မသန္ ့ရွင္းရင္ ရန္သူမ်ိဳးငါးပါးနဲ ့ ေသခ်ာေပါက္ရင္ဆိုင္ရမွာပဲေလ ။ ရန္သူမ်ိဳး ငါးပါးဆိုတာ (၁) ေရ (၂) မီး (၃)မင္း (၄)သူခိုး (၅)မခ်စ္မႏွစ္သက္ေသာသူ (သား၊ သမီးဆိုး ) ေတြပါပဲ ။အခုလိုေျပာျပရတာကေတာ့ သားက မစင္ၾကယ္တဲ့ေငြေတြ ရွာေနလို ့ ေျပာေနျခင္းမဟုတ္ပါဘူး။ မိမိ ကိုယ္က်င့္တရား အျမဲတမ္း ေျဖာင့္မတ္ေနဖို ့ ေျပာျပတာပါ။ စိတ္ေနမေျပာင္း ၊စိတ္ေကာင္းမပ်က္ဆိုတဲ့အတိုင္း ေျဖာင့္မတ္စြာ ေလွ်ာက္လွမ္းႏိုင္ဖို ့ သတိေပးတာပါ။ သားရဲ ့ဘဝမွာ ျဖဴစင္သန္ ့ရွင္းစြာ အသက္ေမြးေစခ်င္လို ့ပဲ … တျခားဝန္ထမ္းအလုပ္ေတြကို ခြင့္မျပဳခဲ့တာပါ။ ရာထူးၾကီးၾကီေတြရျပီး ၊ဝိသမေလာဘနဲ ့ စီးပြါးရွာ ၾကီးပြါးခ်မ္းသာတာမ်ိဳးကို အားေပးအားေျမွာက္လုပ္မည့္ မိဘထဲမွာေတာ့ ေဖေဖ မပါပါဘူး သားေရ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ လူျဖစ္ရတဲ့ ခဏတာ ဘဝေလးမွာ အကုသိုလ္အလုပ္ေတြနဲ ့ သံသရာမွာ ပါမသြားေစခ်င္လို ့ပါပဲ။ သားရဲ ့ ပညာဒါနပါရမီလုပ္ခဲ့တာေတြကို ေဖေဖတို ့က အျမဲတမ္း ဂုဏ္ယူ ဝမ္းေျမာက္လ်က္ရွိေနၾကတာပါ ။ 

         က်န္းမာေရးအတြက္လည္း ေျပာရအံုးမယ္ ။ေဖေဖ ေပးခ်င္တဲ ့ ေဆးတခြက္ကေတာ့ ေရေသာက္ဖို ့ပါပဲ ။ ေရကို တရက္မွာ ဖန္ခြက္ၾကီးနဲ ့ (၇) ခြက္ေလာက္ ေသာက္ေပးပါ။ ဘာေၾကာင့္ လည္းဆိုေတာ့ ဆီးနဲ ့ဝမ္းကို မွန္ေအာင္လို ့ပါပဲ ။ ခႏၶာကိုယ္ထဲက အညစ္အေၾကးေတြကို ေရးမ်ားမ်ား ေသာက္ျပီးေတာ့ ေဆးေၾကာျခင္းပါပဲ ။ဆီးဝမ္းစြန္ ့ထုတ္တာေတြ မမွန္ဘဲ ခ်ဳပ္ေနရင္ အတြင္းထဲက နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ ့ ကန္ထြက္လာတတ္တယ္ ။အာခံတြင္းနဲ ့ နံတာေတြ ၊ေခါင္းမူး ၊ေခါင္းကိုက္၊ ေခါင္းအံု ၊ မ်က္စိမႈန္တာေတြက ခႏၶာကိုယ္ထဲက ကန္ထြက္လာတာေတြပဲေပါ့ ။ ဝမ္းတလံုးေကာင္းရင္ ေခါင္းမခဲ ဘူးဆိုတဲ့ စကားပံုကိုလည္း ၾကားဘူးျပီးသာျဖစ္မွာပါ ။ေဖေဖေတာ့ စာအုပ္ထဲမွာ ဖတ္ဖူးတယ္ ။စာေရး ဆရာၾကီးတေယာက္က ဒီလို ေရးဘူးတယ္ေလ။ မ်ိဳသမွ် ယိုရမယ္ ၊ ေသာက္သမွ်ေပါက္ရမယ္တဲ့ ။အဲ တာေၾကာင့္လည္း ေရမ်ားမ်ားေသာက္ဖို ့ ေျပာျပေနတာပါ ။ေရမ်ားမ်ားေသာက္ေတာ့ ဝမ္းကို ေပ်ာ့ေစ တယ္ စြန္ ့ပစ္အရည္အျဖစ္ ဆီးကို ရြင္ေစတယ္ ။ျပီးေတာ့ ေခၽြးအျဖစ္လဲ စြန္ ့ထုတ္ႏို္င္တယ္။ေသြးအား ကိုလည္း တိုးေစတယ္။ ေခၽြးထြက္မ်ားဖို ့အတြက္လည္း က်န္းမာေရးေလ့က်င္းခန္းကိုလည္း ပံုမွန္လႈပ္ ရွားေပးပါ ။      

      ေနာက္ျပီးေတာ့ လည္ပင္းဇက္တိုင္ကိုလည္း ခဏခဏ ခ်ိဳးလိမ္တာေတြ မလုပ္ပါနဲ ့ ။အဲဒီအက်င့္ ကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေဖ်ာက္ပါ ။ဇက္တိုင္ အေနခက္လာရင္ လက္ညိဳးလက္မနဲ ့ ညင္သာစြာေလး ႏွိပ္နယ္လိုက္ပါ။သက္သာေပ်ာက္ကင္းသြားပါလိမ့္မယ္ ။ျပီးေတာ့ ရင္ဘတ္နဲ ့ ဦးေခါင္းပိုင္းကို အေအး မိ မခံပါနဲ ့ ခႏၶာကိုယ္ရဲ ့ အဓိက အင္ဂ်င္အစိတ္ပိုင္းေတြကို အထူးသတိထားရမွာျဖစ္ပါတယ္ ။အစား အေသာက္ကိုလည္း အလြန္အကၽြံမစားပါနဲ ့၊ အစာမစားဘဲလည္း မေနပါနဲ ့ ။ပံုမွန္ေလး ေနထိုင္စား ေသာက္ပါ ။အျပင္ထြက္လည္တာေတြ ၊ ညမအိပ္ပဲ ေနတာေတြကိုု အထူးသတိထားျပီး ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ သားတို ့ဆီမွာ အင္တာနက္ကို အခ်ိန္ျပည့္သံုးႏိုင္တယ္ဆိုတာ သိရတယ္ ။ အင္တာနက္မွာ ဗဟုသုတ ၊ပညာရွာမွီးရာမွာ လြယ္ကူတယ္ဆိုတာ ေဖေဖ သိပါတယ္ ။ေဖေဖ ၾကားဘူးထားတာေတြ နဲ ့ သားကို ေျပာခ်င္တာကေတာ့ အင္တာနက္ကို အသံုးျပဳျပီး ၾကည့္တဲ ့အခါ ဗုဒၶဘာသာဝင္နဲ ့ ဆန္ ့က်င္တဲ့ အေတြးအျမင္ေတြကို လံုးဝမၾကည့္ပါနဲ ့။ကမာၻအရပ္ရပ္က ယဥ္ေက်းမႈ လူေနမႈ စရိုက္ ေတြက ေဖေဖတို ့ ျမန္မာေတြရဲ ့ ဘာသာ ၊ယဥ္ေက်းမႈနဲ ့ ဆန္ ့က်င္ဘက္ေတြ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ သားလည္း သိျပီးသားျဖစ္မွာပါ ။မိမိအတြက္ အက်ိဳးရွိႏိုင္တာေတြကိုပဲ အင္တာနက္ကို အသံုးျပဳပါ လို ့ ေျပာခ်င္တာပါ။ အဲဒါမွလည္း တန္းဖိုးရွိတဲ့ အခ်ိန္ေတြကို ျဖဳန္းမပစ္ပဲ အသံုးခ်ရာေရာက္မွာပါ ။  

       အခ်ိန္ေတြဘယ္ေလာက္ပဲကုန္ကုန္ ဘာပဲလုပ္လုပ္ ဘာသာတရားကိုေတာ့သီးသန္ ့အခ်ိန္ေပးျပီး အဓိဌာန္နဲ ့လုပ္ပါ ။ ျမတ္စြာဘုရားရဲ ့ ဂုဏ္ေက်းဇူးေတာ္ကို မ်က္စိထဲမွာ ျမင္ေယာင္ျပီး ရွိခိုးဦးခ်ပါ ။ ျမတ္စြာဘုရား ေဟာၾကားေတာ္မူထားခဲ့တဲ့ တရားေတာ္မ်ား ၊ဗုဒၶက်မ္းစာေပမ်ားကို ရွိခိုးဦးခ်ပါ။ျမတ္စြာ ဘုရားရွင္၏ တရားေတာ္မ်ားကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေနၾကေသာ သံဃာေတာ္မ်ားကို ရွိခိုးဦးခ်ပါ။ ေဖေဖတို ့မိသားစုအားလံုး ဗုဒၶတရားက်င့္စဥ္မ်ားကို နည္းမွန္လမ္းမွန္ေရာက္ေအာင္ ျပဳျပင္ဆံုးမေပး ေသာ ဆရာေတာ္ဘုရာၾကီးရဲ ့ ဂုဏ္ေက်းဇူးေတာ္ကိုလည္း ရွိခိုးဦးခ်ပါ။ ကိုးလလြယ္၊ ဆယ္လေမြး၊ဖဝါး လက္ႏွစ္လံုး ၊ပုခံုးလက္ႏွစ္သစ္ကတည္းက သားရဲ ့က်န္းမာေရး ၊ ဘာသာေရး ၊ကိုယ္က်င့္တရား၊ပညာ ေရး စတာေတြကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးခဲ့တဲ့ ေဖေေဖ ေမေမတို ့၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးတို ့ကို ရွိခိုးဦးခ်ပါ ။ 

       အထက္ပါအတိုင္း ရွိခိုးဦးခ်ျပီးမွ ငါးပါးသီလခံယူေဆာက္တည္ပါ။ ေကာင္းမႈတခု ေန ့စဥ္ျပဳဆိုတဲ့ အတိုင္း မပ်က္မကြက္ေဆာင္ရြက္ပါ။ ငါးပါးသီလခံယူေဆာက္တည္ျပီးရင္ တရားတထိုင္ခန္ ့ကို ရႈမွတ္ ပါ။ တရားထိုင္ရာတြင္ ခႏၶာကိုယ္အႏွံ ့ဘယ္ေနရာက ယားယံျခင္း ျဖစ္ျဖစ္ မလႈပ္ရွားပါနဲ ့။တည္ၾကည္ ေျဖာင့္မတ္စြာ ျငိမ္ျငိမ္သက္သက္ ထိုင္ပါ။ တရားမထိုင္မွွီ ဘယ္လိုရြတ္ဆိုရမည္ဆိုတာကိုလည္း ေျပာျပ အံုးမယ္။ 

…………………… ဘုရားတပည့္ေတာ္သည္ ဘုရား၊ တရား ၊သံဃာ၊ ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီး ၊အမိ ၊အဖ ၊ဆရာသမားမ်ား အေပၚ၌ ဓမၼအႏၱရာယ္ျဖစ္ေစတတ္ေသာ ကာယကံမႈ ၊ဝစီကံမႈ၊မေနာကံမႈ ၊တခုခုတို ့ျဖင့္ျပစ္မွား က်ဴဳးလြန္မိခဲ့သည္ရွိေသာ္ အျပစ္မွခြင္လြတ္ေတာ္မူပါ အရွင္ဘုရား ….။ ကၽြႏု္ပ္ထက္ၾကီးျမတ္ေသာ ပုဂိၢဳလ္အေပါင္းတို ့ အေပၚ၌ ဓမၼအႏၱရာယ္ျဖစ္ေစတတ္ေသာ ကာယကံမႈ ၊ ဝစီကံမႈ၊ မေနာကံမႈ တခုခုတို ့ျဖင့္ျပစ္မွားက်ဴဳးလြန္မိခဲ့သည္ရွိေသာ္ အျပစ္မွခြင့္လြတ္ေပးၾကကုန္ေလာ့။ ကၽြႏ္ုပ္ေအာက္ငယ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္တို ့သည္ ကၽြႏ္ုပ္အေပၚ၌ ဓမၼအႏၱရာယ္ျဖစ္ေစတတ္ေသာ ကာယကံမႈ ၊ဝစီကံမႈ၊ မေနာကံမႈ ၊ တခုခုတို ့ျဖင့္ျပစ္မွား က်ဴဳးလြန္မိခဲ့သည္ရွိေသာ္ အျပစ္မွခြင့္လြတ္ပါ၏။ ဘုရားတပည့္ေတာ္၏ ရုပ္နာမ္ႏွစ္ပါး ခႏၶာငါးပါးကို- 

(၁) ျမတ္စြာဘုရားအား လွဴဒါန္းပါ၏ 

(၂) တရားေတာ္ျမတ္အားလွဴဒါန္းပါ၏ 

(၃) သံဃာေတာ္ျမတ္ ၊ ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီးမ်ားအား လွဴဒါန္းပါ၏ 

(၄) မိဘ ၊ဆရာသမားမ်ားအား လွဴဒါန္းပါ၏ 

(၅) ဘုရားတပည့္ေတာ္အား သတိပဌာန္ကမၼဌာန္းကို တထိုင္ခန္ ့မွ် ေပးသနားေတာ္မူပါ အရွင္ဘုရား   

     ဤတထိုင္ခန္ ့မွ် အဓိဌာန္ေျမာက္ခဲ့သည္ရွိေသာ္…(လိုရာဆုကို ..စိတ္ထဲမွ ေတာင္းပါ )ဥပမာ- နိဗၺာန္သို ့ ေလွ်ာက္လွမ္းႏိုင္ေသာ ဥာဏ္ပညာပါရမီမ်ား ရရပါလို၏ဘုရား…စသျဖင့္ ဆုေတာင္းပါ ။ ထို ့ေနာက္ မိမိလုပ္ႏိုင္သေလာက္ အခ်ိန္အတိုင္းတာထိ တရားထိုင္ပါ ။တရားထိုင္တဲ့အခါ နည္းလမ္း အမ်ိဳးမ်ိဴးရွိၾကေပမဲ့ ေဖေဖကေတာ့ ဝိပသနာ ကမၼဌာန္းကို အျမဲရႈမွတ္ပါတယ္ ။ ဝိ = အထူး ၊ ပသနာ= ရႈမွတ္ျခင္းနည္းလမ္း လို ့ အဓိပၸါယ္ရတာေၾကာင့္ ရုပ္နာမ္နွစ္ခု ့ျဖစ္ပ်က္မႈကို ရႈမွတ္ျခင္းလို ့ ဆိုလိုတယ္။ 

       တရားထိုင္ျပီးတဲ့အခါ ရဟန္းရွင္လူ ၊သံဃာေတာ္၊ ဆရာေတာ္ဘုရားၾကီးမ်ား ။သူေတာ္စင္အေပါင္း တို ့ကို တပည့္ေတာ္၏ေကာင္းမႈကုသိုလ္ကို ထပ္တူထပ္မွ်ရေစေၾကာင္း ေမတၱာပို ့ေပးပါ။ေနာက္ျပီး အႏၲစၾကာဝဠာအတြင္းရွိ ထြက္သက္ဝင္သက္ရွိေသာ သတၱဝါအေပါင္းတို ့အား ကၽြၽႏ္ုပ္၏ကုသိုလ္ ေကာင္းမႈကို ထပ္တူထပ္မွ်ရပါေစေၾကာင္း ေမတၱာပို ့ပါ။တရားထိုင္လို ့ရတဲ ့ ေကာင္းမႈကုသိုလ္ကို ေမတၱာပို ့သျခင္းျဖစ္တယ္ ။  

     အထက္ပါအတိုင္း ေဖေဖေျပာျပတာေတြက စနစ္တက် တရားထိုင္ျခင္းျဖစ္တာေၾကာင့္ ေသခ်ာစြာ မွတ္သားျပီး လိုက္နာေဆာင္ရြက္ပါ ။အထက္ပါနည္းအတိုင္း ေန ့စဥ္ လုပ္ေဆာင္သြားမယ္ဆိုရင္ ကုသိုလ္ထူးေတြ ေန ့တိုင္းရရွိမွာပါ ။ပန္းဝတ္ရည္မႈန္ေလးေတြကို စုေဆာင္းတဲ့ ပ်ားေကာင္ေလးေတြ လိုပဲ ေန ့စဥ္နဲ ့အမွ် စုေဆာင္းသြားရင္ ေနာင္တခ်ိန္မွာ ပ်ားလဘို ့ၾကီးလို မ်ားျပားတဲ့ကုသိုလ္ထူး ေတြ စုေဆာင္းမိမွာ ေသခ်ာပါတယ္။ 

     ပထမအရြယ္မွာ ပညာရွာ ၊ ဒုတိယအရြယ္မွာ ဥစၥာရွာ ၊ တတိယအရြယ္မွာ တရားရွာ ….လို ့ တခ်ိဳ ့ေတြ ေျပာၾကေပမဲ့ တရားကိုေတာ့ ဘယ္အရြယ္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ရွာရမွာပါ ။တတိယအရြယ္မွ ..တရားရွာမယ္လို ့ စိတ္ကူးထားတဲ့လူတေယာက္ဟာ တတိယအရြယ္ မေရာက္ခင္ ေသသြားခဲ့ရင္ ဘယ္မွာ တရားရွာႏိုင္ေတာ့မလဲ ။အဲဒီေတာ့ ဘယ္မွာ လူျဖစ္က်ိဳးနပ္ႏိုင္ပါ့မလဲ ။တတိယအရြယ္မွာ…. ခႏၶာကို္ယ္က်န္းမာေရးကလည္း ခၽြတ္ယြင္းတတ္တာဆိုေတာ့ တရားကို ေျဖာင့္ေျဖာင့္ ရွာဖို ့လဲခက္ခဲ ႏိုင္တယ္ …သားေရ..။အဲတာေၾကာင့္ က်န္းမာေရးေကာင္းတံုး ငယ္ရြယ္တံုးမွာ တရားကိုေတာ့ ရွာရလိမ့္မယ္ ။ အမ်ားၾကီး မလုပ္ႏိုင္ေတာင္မွ တရက္ ၂၄ နာရီမွာ ၁ နာရီေလာက္ေတာ့ တရား က်င့္ၾကံႏိုင္ရင္ အေကာင္းဆံုးပါပဲ ။ 

    လူတခ်ိဳ ့ေတြ ရဲ ့ ျဖစ္တတ္တဲ ့ သဘာဝကိုလည္း ေျပာျပပါအံုးမယ္။ အခ်ိဳ ့ေတြက ရာထူး ၊အလုပ္ အကိုင္ ၊စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ ့ေနၾကပီဆိုရင္ ..လူတကာရဲ ့အေပၚမွာ အသာ စီးရေနျပီးဆိုရင္ မ်က္ႏွာထားတင္းတင္းနဲ ့ တစ္ကမာၻလံုး သူ ့လုပ္စာစားေနၾကသလို မာန္တက္ၾက တတ္တာကို ေတြ ့ၾကံဳဘူးပါလိမ့္မယ္ ။သူတို ့ေတြဟာ အိုျခင္းဆင္းရဲ ၊နာျခင္းဆင္းရဲ၊ ေသျခင္းဆင္းရဲ ၊ ဆိုတာေတြကို မသိၾကတဲ့သူေတြပါပဲ ။ဒါေပမဲ့ သတၱဝါ ၊ လူမွန္သမွ် အို ၊နာ၊ ေသဆိုတဲ့ ဆင္းရဲဒုကၡ ေတြကို မလြဲမေသြ ၾကံဳေတြ ့ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္ ။အဲဒီ ဆင္းရဲဒုကၡေတြကို ခံႏိုင္ရည္ရွိေအာင္ ျပင္ဆင္ ထားဖို ့ ဗုဒၶတရားေတာ္ေတြကို က်င့္ၾကံၾ႔ကရမယ္။

      ေဖေဖ အေတြ ့အၾကံဳအရ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ တရားထိုင္ရျခင္းအက်ိဳးေၾကာင့္ စိတ္လက္ေပါ့ပါး တယ္ ။ေဖေဖဟာ ၁၆ႏွစ္သားကတဲက တရားအလုပ္ကို လိုက္စားခဲ့တာမို ့ အခုခ်ိန္ ၅၆ႏွစ္ေရာက္ေန တာေတာင္ လူငယ္လူရြယ္တေယာက္လို စိတ္လက္ေပ်ာ္ရြင္ လန္းဆန္းေနတံုးပါပဲ ။က်န္းမာေရးအထူး ေကာင္းမြန္လာတယ္ ။ထိုးထြင္းဥဏ္ ၊မွတ္ဥာဏ္ေတြလည္း ပိုေကာင္းလာတယ္ ။ ဘယ္ေနရာမွာပဲျဖစ္ ျဖစ္ သာမာန္လူေတြလို ခပ္ေပါ့ေပါ့ေနရင္ေတာ့ သာမာန္အဆင့္ေလာက္ပဲ ျဖစ္မွာပါ ။လူတကာထက္ သာခ်င္တယ္ဆိုရင္ သူမ်ားထက္ပိုျပီး ၾကိဳးစားရမယ္။ ပိုျပီး ပင္ပန္းမယ္ ။ဘာသာေရး ၊ပညာေရး၊လူမႈ စီးပြြါးေရးနယ္ပယ္ေတြမွာလည္း လုူတကာထက္ ေတာ္ခ်င္ရင္ လူတကာထက္ေတာ့ ပိုျပီးၾကိဳးစားဖို ့ လိုပါလိမ့္မယ္ ….သားေရ ။ေလာကမွာ အသိပညာ အတတ္ပညာေတြက ရွာေဖြၾကိဳးစားေလ အက်ိဳးရွိ ေလျဖစ္တယ္ ။ 

       သားအတြက္ စာအရွည္ၾကီးကိုေတာ့ ေရးျပီးပါဘီ။ ဒီစာထဲမွာ ေဖေဖ ေျပာခဲ့တာေတြက သား မသိေသးတာလဲ ပါႏိုင္တယ္ ။သိျပီးသားကို ျပန္လည္သတိဝင္ျပီး ပိုမို သိေစခ်င္တာလည္းပါတယ္ ။သိျပီးသားေတြကို လက္ေတြ ့လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ႏိုးေဆာ္ေပးခ်င္တာလဲပါ တယ္ ။ ေဖေဖ့သားေလး ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာ က်န္းမာခ်မ္းသာျပီး လိုအင္ဆႏၵမ်ား ျပည့္စံုလို ့ နိဗၺာန္မဂၢ္ဖိုလ္သို ့ ေလွ်ာက္လွမ္းႏိုင္ပါေစလို ့ ဆုေတာင္းေပးလိုက္ပါတယ္………….။
…………………… ..သားရဲ ့ေဖေဖ ………

ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်း ( Radiation)

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရှေးမြန်မာလူကြီးတွေက သိပ္ပံပညာကို လောကဓာတ်ပညာလို့ခေါ်ကြတယ်ဗျ။ အဲဒီတော့ ရူပဗေဒပညာ ကိုလည်း လောကဓာတ်ပညာ လို့ခေါ်နိုင်ပါတယ် ။ လောကဓာတ်ပညာလို့ ဘာကြောင့်ခေါ်ကြသလဲဆိုတော့ လောကထဲမှာရှိရှိသမျှ အရာအားလုံးကို (ပထဝီ၊ တေဇော ၊အာဘော ၊ဝါယော ) ဓာတ်ကြီးလေးပါးနဲ့ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါတယ် ။ အဲတာကြောင့်လည်း ကျွန်တော်တို့တွေ (ဓာတ်) ဆိုတဲ့ဝေါဟာရကို နေ့စဉ်သုံးနေကြတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ဥပမာ- ဓာတ်မီး၊ ဓာတ်မီးတိုင်၊ ဓာတ်ကြိုး၊ ဓာတ်ခဲ၊ ဓာတ်ဘူး၊ ဓာတ်မှန်၊ ဓာတ်ရထား၊ ဓာတ်လုံး ၊ ဓာတ်ရှင် (ရုပ်ရှင်) ၊ဓာတ်ရိုက်ဓာတ်ဆင် ၊ဓာတ်ဆရာနတ်ဆရာ….. စသဖြင့် “ဓာတ်” ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သုံးစွဲကြတာကိုတွေ့ရပါတယ်။ ဖီးကျူမှာ စွယ်စုံကျမ်းလည်း မပါခဲ့လို့ “ဓာတ်”ကို ဘယ်လို အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်တယ်ဆိုတာ ပြောပြဖို့ခက်ပါတယ် ။ ဖီးကျူ ကိုယ်တိုင် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုပြီး ယူဆမိတာကတော့ ထူးခြားနက်နဲတဲ့ ဂုဏ်သတ္တိတခုခု ရှိနေတာကို ဖေါ်ပြချင်ရင် “ဓာတ်” ဆိုတဲ့ ဝေါဟာရကို အသုံးပြု ကြတယ်လို့ ထင်ပါတယ် ။ ရေဒီအေးရှင်း (Radiation) ဆိုတာကို အဘိဓာန်မှာ ရှာကြည့်တဲ့အခါ ရောင်ခြည် ဖြာထွက်ခြင်းလို့ ဖွင့်ဆိုပါတယ် ။ဒါပေမဲ့ ရောင်ခြည် ဖြာထွက်ခြင်းမှာ ထူးခြားနက်နဲတဲ့ ဂုဏ်သတ္တိတွေရှိနေတာကြောင့် ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်းရဲ့ရှေ့မှာ “ဓာတ်” ဆိုတာကို ဖြည့်စွက်ပြီး “ ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်း ” ဟု ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီးရေးသားပါတယ် ။

ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်း (Radiation) အဓိပ္ပါယ်ကို ယေဘုယျ ဖေါ်ပြရရင် - စွမ်းအင်များ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ကူးပြောင်းခြင်းကို ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်းလို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။ စွမ်းအင်ကူးပြောင်းခြင်းမှာ လှိုင်းအသွင်သဏ္ဍာန်နဲ့ ကူးပြောင်းပါတယ်။ စွမ်းအင် အမျိုးအစားအလိုက် လှိုင်းအသွင်သဏ္ဍာန်တွေလည်း မတူညီနိုင်ပါဘူး။လှိုင်းအလျား (Wave length) အတို ၊အရှည်အလိုက် ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်း အမျိုးအစားများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်းမှာ လူ့မျက်စိနဲ့မြင်နိုင်တာလည်ရှိသလို ၊မျက်စိနဲ့မမြင်နိုင် တဲ့ရောင်ခြည် တွေလည်းရှိပါတယ်။ဘာကြောင့်လည်းဆိုတော့ လှိုင်းအလျား 400 nm- 700 nm နာနိုမီတာ အတွင်းမှာလူ့မျက်စိနဲ့မြင်နိုင်ပါတယ်။ လှိုင်းအလျားသည် ၄ဝဝ-နာနိုမီတာထက် တိုရင်ဖြစ်စေ၊ ၇ဝဝ- နာနိုမီတာထက်ရှည်ရင်ဖြစ်စေ မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်ပါ။ (နာနိုမီတာ=တစ်မီတာ၏ သန်းတစ်ထောင်ပုံတစ်ပုံ1nm= 10-9m )။လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်း ( Electromagnetic Wave) များဖြာထွက်နေခြင်းကို လှိုင်းအလျားအတို ၊အရှည် အစီအစဉ်အတိုင်း သတ်မှတ်ထားပြီး လျှပ်စစ်သံလိုက် ရောင်စဉ်များအဖြစ် (Electromagnetic spectrum)လေ့လာနိုင်ပါတယ်။

လျှပ်စစ်သံလိုက် ရောင်စဉ်ဖြာထွက်ခြင်းကို လှိုင်းအလျား(Wave length ) အစီအစဉ် ဖြင့်သတ်မှတ်ထားသဖြင့် လှိုင်းအလျားကိုသိလျှင် လှိုင်းကြိမ်နှုန်း (frequency ) နှင့် စွမ်းအင်ပမာဏ (Energy) ကိုတွက်ယူနိုင်သည် ။ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများ၏ အလျင်သွားနှုန်း (Velocity) ကိုတော့ အလင်းအလျင်အတိုင်း ပျမ်းမျှ ( 3×108 )သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

C=f λ , E = hν

C = velocity of light အလင်းအလျင်ကိန်းသေ

( 3×108 m-s )

F , ν= frequency လှိုင်းကြိမ်နှုန်း

λ= wavelength လှိုင်းအလျား

E =Energy စွမ်းအင်

ပုံပေါ် ကလစ်ခေါက်ပြီး အကြီးချဲ့ကြည့်ပါ

ဖေါ်ပြထားသော ပုံသေနည်းများအရ လှိုင်းအလျားတိုလေလေ လှိုင်းကြိမ်နှုန်းနှင့် စွမ်းအင်များ လေလေဖြစ်ပြီး ၊လှိုင်းအလျားရှည်လေလေ လှိုင်းကြိမ်နှုန်းနှင့် စွမ်းအင်နည်းလေလေဖြစ်မည်။ထို့ ကြောင့် လှိုင်းကြိမ်နှုန်း နှင့်စွမ်းအင်တို့သည် လှိုင်းအလျားဖြင့်ပြောင်းပြန်အချိုး သက်ရောက်နေကြောင်းတွေ့ရ သည်။အထက်ပါပုံတွင် ပြထားသည့်အတိုင်း မျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်သောအလင်းရောင်(Visible Light)သည် အလယ်တွင်ရှိနေပြီး ညာဘက်သို့ရောက် လေလေ၊ လှိုင်းအလျား ပိုရှည်လေဖြစ်သည်။ဘယ်ဘက်သို့ ရောက်လေလေ လှိုင်းအလျားပိုတိုလေဖြစ်ကြောင်းတွေ့ရသည်။

မျက်စိဖြင့်မြင်နိုင်သောအလင်း (Visible Light) သည် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်း အမျိုးစားထဲတွင်ပါဝင် ကြောင်းတွေ့ရသည်။ ထို့ပြင် ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်းသည် စွမ်းအင် ကူးပြောင်းခြင်းဖြစ်သော ကြောင့် အလင်းသည် စွမ်းအင်တမျိုးဖြစ်သည်။ အလင်း(Light)ကို ရူပဗေဒနည်းဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆို သော် မျက်စိ၏အမြင်အာရုံကို လှုံ့ဆော်ပေးသောစွမ်းအင် အသွင်တမျိုးဟု ဖြစ်သည်။အလင်းရောင်ဖြာထွက်ခြင်းတွင် အပူစွမ်းအင်အဖြစ်လည်းတွေ့ ရှိရသည်။ ထို့ကြောင့် အလင်းသည် ဓာတ်ကြီးလေးပါးမှ တေဇောဓာတ်ဖြစ်သည်။ နေ ၊မီးသီး ၊ဖယောင်းတိုင် …စသည့်အလင်းလွတ်ပင်ရင်းများမှ (sources) ထွက်ပေါ်လာသော အလင်းသည် ကိန်းသေအလျှင် တခုတည်းရှိသည်။ အလင်းရောင်ဖြာထွက်ခြင်းကို အိုင်စက်နယူတန်က( Newton ) အမှုန်သီအိုရီ(particle theory) ဖြင့်ဖေါ်ထုတ်ဖြေရှင်းခဲ့သည်။အလင်း သည် အမှုန်သဘာဝရှိသည်ဟု တင်ပြခဲ့သည်။ သို့သော် နယူတန်နှင့်ခေတ်ပြိုင် ရူပဗေဒပညာရှင် ဒတ်ချ်လူမျိုး ဟေးဂန်း (Christiaan Huygens)က အလင်းသည် လှိုင်းသဘာဝရှိသည်ဟု တင်ပြခဲ့ပြီး လှိုင်းသီအိုရီကို ဖေါ်ထုတ်ခဲ့သည်။ အလင်းပြန်ခြင်း ၊အလင်းယိုင်ခြင်းများကိုလည်း တွက်ချက်ပြခဲ့သည်။ သိပ္ပံပညာရှင်နှစ်ဦ၏ အလင်းသီအိုရီများမှာ မတူညီကြသဖြင့် အငြင်းပွါးစရာဖြစ်ခဲ့ရသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့၏သီအိုရီများကို တွက်ချက်ကြည့်ရာတွင် မှန်ကန်နေကြောင်းကိုလည်းတွေ့ရသည်။ထို့ကြောင့် သီအိုရီနှစ်ခုကို သဘောတူလက်ခံလိုက်သောအခါ အလင်းသည် လှိုင်းသဘာဝနှင့် အမှုန်သဘာဝ နှစ်မျိုး (Dual Nature) ရှိကြောင်းတွေ့ရသည်။သို့သော် အချိန်တပြိုင်နက်ထဲမှာ လှိုင်းသဘာဝ ၊အမှုန် သဘာဝနှစ်မျိုးဖြင့် တွက်ယူဖြေရှင်းလို့ မရပေ။ အလင်းကို အမှုန်ဟု စဉ်းစားလျင် လှိုင်းသဘာဝကို လျစ်လျူရှူရမည်။အလင်းကို လှိုင်းသဘာဝဟု စဉ်းစားလျင် အမှုန်သဘာဝကို လျစ်လျူရှူထားရမည် ။ ထို့နောက် အိုင်စတိုင်းက အလင်းသည် စွမ်းအင်(Energy transfer )ကူးပြောင်းခြင်းဖြစ်သောကြောင့် ပါဝင်သောစွမ်းအင်များသည် ကွမ်တမ်သီအိုရီအရ တသမတ်တည်းမဟုတ်ပဲ ပြတ်တောင်းတန်ဖိုးရှိ သည်ဟု တင်ပြခဲ့သည်။ မတူညီသော စွမ်းအင်အထုပ် (Energy packet)များ စုပေါင်းပါဝင်ပြီး အလင်းအရောင်ဖြာထွက်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟုတင်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းစွမ်းအင် အထုပ်ကလေးများကို အမှုန်ဟု ယူဆသော် ဒြပ်ထုမရှိသော စွမ်းအင်အမှုန်- ဖိုတွန် (Photon)ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းဖိုတွန်ကို ဖေါ် ထုတ်ခဲ့သောကြောင့် သိပ္ပံပညာရှင်အိုင်စတိုင်းသည် ရူပဗေဒနိုဗယ်ဆုကို ရရှိခဲ့၏။

သုံးမြှောင့်ဖန်တုံးဖြင့် အရောင် (၇)မျိုးထွက်လာပုံ

( Light)သည် အရောင်(၇)မျိုးဖြင့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားကြောင်းတွေ့ရသည်။ရောင်စဉ် (၇)မျိးကို ကောင်းကင်ပေါ်တွင် သက်တန့်အဖြစ်တွေ့ရှိနိုင်သလို ၊သုံးမြှောင့်ဖန်တုံးဖြင့်လည်း စမ်း သပ်ကြည့်ရှူနိုင်သည်။ ခရမ်း ၊မဲနယ် ၊အပြာ ၊အစိမ်း ၊အဝါ ၊လိမ်မော် ၊အနီ (၇)မျိုးသည် လှိုင်းအလျား အစီအစဉ်အတိုင်းဖြစ်ပြီး ခရမ်းရောင်သည် လှိုင်းအလျား အတိုဆုံးဖြစ်ပြီး ၊အနီရောင်သည်လှိုင်းအလျား အရှည်ဆုံးဖြစ်သည်။ နေမှလာသောတိုရိုက် အလင်းဖြစ်စေ ၊ဂဟေဆက်သည့် ဝရိန်ဆော်ခြင်းမှ ဖြစ်စေ ထိုကဲ့သို့ စူးရှတောက်ပသော အလင်းရောင်များကို မျက်စိဖြင့်ကြည့်မိပါက အမြင်အာရုံခံလွှာကို ပျက် စီးစေနိုင်သည်။လျှပ်စစ်သံလိုက်ရောင်စဉ်များကို လှိုင်းအလျားအလိုက် ဆက်လက်လေ့လာကြည်နိုင်၏။

အနီအောက်ရောင်ခြည်( Infra Red IR )သည် မြင်နိုင်သောအလင်း(visible light)အောက် ရှိပြီး ကြိမ်နှုန်း(Frequency)နည်းသဖြင့် အနီအောက်ရောင်ခြည်ဟု ခေါ်သည်။သို့ သော် လှိုင်းအလျားပိုရှည်သည်။အနီအောက်ရောင်ခြည်ကို မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်သော်လည်း အရေပြားပေါ် ကျရောက်လျင် အပူဓာတ်ကို ခံစားရသည်။ထို့ကြောင့် ပူသောအရာဝထ္ထုများသည် အနီအောက်ခြည်များ ထုတ်လွတ်သည်။ ဒါ့အပြင် နေ၊ ကြယ်တာရာ ၊ဆလိုက်မီး စသည်တို့ မှလည်း အနီအောက်ရောင်ခြည်ထွက်သည်။ အနီအောက်ရောင်ခြည်ကို တီဗွီရီမုတ်ကွန်ထိုးတွင် အသုံးပြုသည်။အားကစားသမားများ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရပါက အပူမီးချောင်းများသုံး၍ အနီအောက်ရောင်ခြည်ဖြင့် ဆေးကုသမှုပြုလုပ်သည်။ထို့ပြင်မိုဘိုင်းဖုန်း ကင်မရာများတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။ ထောက်လှမ်းရေးများ ညအခါအသုံးပြုသည့် ကင်မရာများကို အနီအောက်ရောင်ခြည်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ လုံခြုံရေးအချက်ပေး ကိရိယာများကိုလည်း အနီအောက်ရောင်ခြည် အာရုံခံ(sensor )အဖြစ်အသုံးပြုသည်။

မိုက်ခရိုဝေ့ မီးဖိုဖြင့် အစားအစာများချက်ပြုတ်နေပုံံ

မိုက်ခရိုဝေ့ (Micro wave) သည် မျက်စိဖြင့်မမြင်နိုင်ပါ ။ကြိမ်နှုန်းမြင့်သော ရေဒီယိုလှိုင်းတမျိုး ဖြစ်သည်။ထို့ကြောင့် မိုဘိုင်းဖုန်းများနှင့် အိတ်ဆောင်ရေဒီယို(digital)များတွင် အသုံးပြုသည်။ဂြိုလ်တု စလောင်းများနှင့် လုံခြုံရေးကင်မရာ၊ မီးပွိုင့်-လမ်းကူးကင်မရာများတွင်လည်း မိုက်ခရိုဝေ့ကို သုံးသည်။ မိုးလေဝသဌာန ၊သင်္ဘော ၊လေယာဉ်များတွင် ရေဒါ (Radar) တပ်ဆင်ရာ၌ မိုက်ခရိုဝေ့ကို အသုံးပြု သည်။ ထို့ပြင် အစားအစာ ချက်ပြုတ်ရာတွင် မီးဖိုများကို မိုက်ခရိုဝေ့ဖြင့် အသုံးပြုသည်။ သို့သော် မိုက်ခရိုဝေ့ မီးဖိုဖြင့် ချက်ပြုတ်သောအခါ အိုးအဖုံးကို ခဏခဏ ဖွင့်ကြည့်ခြင်း၊ မီးဖိုတည့်တည့်တွင် မျက်နှာမူခြင်းများ ပြုလုပ်ရန်မသင့်ပေ။ထို့ပြင် မိုဘိုင်းဖုန်း အမြဲတမ်းပြောသူများတွင် မိုက်ခရိုဝေ့ကြောင့် ဦးနောက်အာရုံကြောကို ထိခိုက်နိုင်သည်။

ရေဒီယိုလှိုင်း( Radio wave) သည် မျက်စိဖြင့်မမြင်နိုင်ပါ။လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းတွင် ကြိမ်နှုန်း အနည်းဆုံးဖြစ်သည်။ ရေဒီယိုအသံလွင့်ရုံများတွင် ရေဒီယိုလှိုင်းများကို ထုတ်လွတ်သည်။ ကြယ်များနှင့် လျှပ်စီးလက်ခြင်း ၊မိုးကြိုးပစ်ခြင်းတွင်လည်း ရေဒီယိုလှိုင်းများထွက်ရှိသည်။ ထို့ ကြောင့် ရေဒီယိုအသံ ဖမ်းယူလျှင် တကျွီကျွီ ဆူညံသံများ ကြားရခြင်းဖြစ်သည်။ အသံလွင့်ရုံများတွင် ရေဒီယိုလှိုင်းတို ၊လှိုင်း လတ်များဖြင့်ထုတ်လွင့်သည်။ကြိမ်နှုန်းမြင့် ရေဒီယိုလှိုင်းများကို "Very High Frequency" FM -အက်ဖ်အမ်-ရေဒီယိုအသံလွင့်ရုံများတွင် အသုံးပြုသည်။ကြိမ်နှုန်းအလွန်မြင့် "Ultra High Frequency" ရေဒီယိုလှိုင်းများကို ရုပ်မြင်သံကြားဌာနများ ၊ပုလိပ်များသုံးသော စကားပြောစက်များ ၊စစ်သုံးလေယာဉ် ရေဒီယိုများတွင် အသုံးပြုသည်။ရေဒီယိုလှိုင်းများ အလွန်အကျွံထိတွေ့မိပါက ကင်ဆာရောဂါ ၊လူကီးမီး ယားကဲ့သို့ သွေးကင်ဆာနှင့် အခြားရောဂါများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထို့ပြင် အသံလွင့် တာဝါတိုင်များနှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အာပေး ကေဘယ်ကြိုးကြီးများ အနီးတဝိုက်တွင် နေထိုင်သူများမှာ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် (Ultra Violet) သည်မျက်စိဖြင့်မမြင်နိုင်ပါ။ခရမ်းရောင်ထက် လှိုင်းအလျားတိုပြီး လှိုင်းကြိမ်နှုန်းများသော လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းဖြစ်သည်။ သဘာဝအားဖြင့် နေရောင်ခြည်မှ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ကို အိုဇုန်းလွှာက ကာကွယ်ပေးထားသည်။သို့သော် အိုဇုန်းလွှာ ပါးလွှာမှုကြောင့် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်အန္တရာယ်မှာ ခြိမ်းခြောက် လျက်ရှိသည်။အသားနေလောင်ခြင်းမှာ ခရမ်းလွန်ရောင် ခြည်ကြောင့် ဖြစ်သည်။သို့သော် သင့်လျော်သော ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ကို နေပူစာလံှူ၍ ခံယူပါက ဘီတာမင်-ဒီ (vitamin D)ကိုရရှိစေသည်။ ညအခါ လျှပ်စစ်မီးထွန်းရာတွင် ပလူ၊ ခြင်၊ယင် …စသည့် အင်းဆက်ပိုးမွှားများ လာရောက်စုဝေးခြင်းမှာ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်က အင်းဆက်ပိုးများကို ဆွဲဆောင် နိုင်သောကြာင့်ဖြစ်သည်။စားသောက်ဆိုင်များ ၊ဟော်တယ်များတွင် ပိုးမွှားခြင် ၊ယင်များ ကာကွယ်ရန် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် မီးချောင်းများကို လျော့တိုက်ထားသော သံဇကာအတွင်းထည့်၍အသုံးပြုသည်။ ဆေးရုံခွဲစိတ်ခန်း ၊ဓာတ်ခွဲခန်းများတွင် ဘက်တီးရီးယား ပိုးများသတ်ရန် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ကို အသုံးပြုကြသည်။ စားသောက်ဆိုင် ၊နိုက်ကလပ်များသို့ ရောက်သောအခါ သင်၏အင်္ကျီအဝတ်အစား များ အရောင်တမျိူး တောက်ပ နေခြင်းမှာ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ပါသော မီးသီးများကြောင့်ဖြစ်သည်။

ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်မီးချောင်းဖြင့် အင်းဆက်များကို ရှော့တိုက်သတ်သော သံဇကာာအိမ်

ပိုက်ဆံအစစ် ၊ အတု ၊ပတ်စပို့အစစ်အတု များကို ဖေါ်ထုတ်ရာတွင် အသုံးပြု ကြသည်။ မျက်စိဖြင့်မမြင်နိုင်သော လျှို့ဝှက်စာများရေးရာ၌ ဖေါင်တိန်များတွင် ( fountain-pen ) မင် ခြောက်ကို အသုံးပြုသည်။၎င်း မှင်ခြောက်ဖြင့်ရေးထားသောစာကို ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ဖြင့် ကောင်းမွန်စွာဖတ်ရှူနိုင်သည်။

ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် အလွန်အကျွံကျရောက်ခြင်းကြောင့် မျက်စိအမြင်အာရုံလွှာကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေ နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် နေရောင်ခြည်မှ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ကို နေကာမျက်မှန်တပ်ခြင်းဖြင့် ကာကွယ် နိုင်သည်။ သို့သော် သင်တပ်ဆင်အသုံးပြုနေသော နေကာမျက်မှန်သည် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ကို ကာကွယ်မပေးနိုင်လျှင် မျက်စိအာရုံခံလွှာကို ပိုမိုပျက်စီးစေနိုင်သည်။ အမြင်အာရုံအလင်းတန်းများကို တာဆီးထားပြီး ၊ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်များ ပိုမိုကျရောက်စေနိုင်သောကြောင့် အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ပရိတ်သတ်အနေဖြင့် နေကာမျက်မှန်အသုံးပြုဖို့ ဝယ်တော့မယ်ဆိုရင် ဈေးချောင်တာကို မဝယ်ပါနဲ့။ဈေးကြီးသော်လည်း ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ကာကွယ်ပေးသည့် အာမခံချက်များကို သေချာ စွာစစ်ဆေးပြီးမှ ဝယ်ယူပါ။ စတိုးဆိုင်များ၏ ခပ်ပေါ့ပေါ့အာမခံချက်များထက် မိမိကိုယ်တိုင် သေချာစွာ စစ်ဆေးနိုင်မှ သင်၏မျက်လုံးကို ကာကွယ်ရာရောက်ပေလိမ့်မည်။ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ကို အရေပြား ပေါ်သို့ အလွန်အကျွံကျရောက်ပါက အသားနေလောင်ခြင်းနှင့် အရေပြားကင်ဆာရောဂါများ ဖြစ်စေ နိုင်ပါသည်။

အိတ်စ်ရောင်ခြည် ( X -Ray ) သည် မျက်စိဖြင့်မမြင်နိုင်သော်လည်း လှိုင်းကြိမ်နှုန်းမြင့်သော လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းတမျိုးုဖြစ်သည်။ကြယ်များနှင့် နက်ဗျူလာ (ညအခါ ကောင်းကင်ယံ၌ မှုန်ပျပျမြင်ရသော အာကာသမှ ကြယ်စု)တို့မှ အိတ်စ်ရောင်ခြည်များထုတ်လွတ်ကြောင်းတွေ့ရသည်။စကြာဝဠာ ၊နေ နှင့် အာကာသမှ အိတ်ရောင်ခြည်များထုတ်လွတ်သည်။ သို့သော် ကမ္ဘာလေထုက အိပ်စ်ရောင် ခြည်များကို ကာကွယ်ထားသောကြောင့် အန္တရာယ်မဖြစ်နိုင်ပေ။ အိတ်စ်ရောင်ခြည်များသည် စွမ်းအင် အလွန်မြင့်မားပြီး လှိုင်းအလျားတိုသည်။ လေဆိပ်များတွင်အထုတ်ပိုးအိတ်များကို စစ်ဆေး (check in) ရာတွင် အိတ်စ်ရောင်ခြည်ကို အသုံးပြုသည်။ ဆေးရုံများတွင် အိတ်စ်ရောင်ခြည်ကို တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုသည်။ အိတ်စ်ရောင်ခြည်သည် လူ၏အသား၊ တစ်ရှူးများကို ဖေါက်ထွင်းနိုင်သော်လည်း အရိုး များကို မဖေါက်ထွင်းနိုင်ပေ။ ထို့ကြောင့် ဓာတ်မှန်ရိုက်ရာတွင် အရိုးများကိုသာ ပုံရိပ်အဖြစ်မြင်တွေ့ကြ ရသည်။ (soft X-ray & hard X-ray) စွမ်းအင်နိမ့်အိတ်စ်ရောင်ခြည်နှင့် စွမ်းအင်မြင့်အိတ်စ်ရောင်ခြည် ဟုနှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်သည်။ စွမ်းအင်နိမ့် အိတ်စ်ရောင်ခြည်များကို ဓာတ်မှန်ရိုက်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။ စွမ်းအင်မြင့် အိတ်စ်ရောင်ခြည်များကို ကင်ဆာရောဂါကုသရာတွင် ဓာတ်ကင်ခြင်း၌ အသုံးပြုသည်။ ဦးခေါင်းပိုင်းကို ဓာတ်မှန်ရှိက်ရာတွင် နုနယ်သော ဦးနောက်ကို မထိခိုက်ရန် စွမ်းအင်အလွန်နိမ့်သော အိတ်စ်ရောင်ခြည်များကို အသုံးပြုရသည်။ အစာအိမ်လမ်းကြောင်းတွင် ရောဂါရှာဖွေရန် ဓာတ်မှန်ရိုက် သောအခါ ဗေရီယမ်-ဆာလဖိတ်ဆေးရည် တိုက်ကျွေးရခြင်းမှာ ၎င်းဆေးရည်သည် အိတ်စ်ရောင်ခြည် ကို စုပ်ယူနိုင်သဖြင့် ပုံရိပ်ထင်ဟပ်စေရန်ဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး စမ်းသပ်ရိုက်ထားသော လူသားဓာတ်မှန်ဖလင်

သက်ရှိဆဲလ်များကို သေစေနိုင်သောကြောင့် အလွန်အကျွံထိတွေ့ခံရ ပါက ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်စေနိုင်သည်။တခါတရံ ဓာတ်မှန်ရိုက်သောလူနာအတွက် အိတ်စ်ရောင်ခြည်သည် အန္တရာယ်မရှိသော်လည်း ၊ဓာတ်မှန်ခန်းတွင် နေ့စဉ်အလုပ်လုပ်သူများမှာ အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည်။ ရောဂါရှာဖွေရာတွင် လိုအပ်မှသာ အိတ်စ်ရောင်ခြည်-ဓာတ်မှန်ရိုက်သင့်သည်။ဆေးရုံ၊ဆေးခန်းများတွင် ဆရာဝန်များက ဓာတ်မှန်ရိုက်ခိုင်းရန် ဝန်မလေးကြသလို ၊လူနာများကလည်း ဓာတ်မှန်ရိုက်လိုက်ရမှ ရောဂါသိနိုင်မည်ဟု ယူဆကြသည်။ (လမ်းလျှောက်လို့ ဖြစ်ဖြစ် ၊ကုတင်ပေါ်က ပြုတ်ကျလို့ပဲဖြစ်ဖြစ် အလွယ်တကူ ဓာတ်မှန်ရိုက်လိုသောသူများမှာ အိတ်စ်ရောင်ခြည်၏ အန္တရာယ်ကို မသိနားမလည် ကြသော ကြောင့်ဖြစ်သည်)စိုးရိမ်ရသောရောဂါများနှင့် ခွဲစိတ်ခန်းဝင်မည့် လူနာများသာ ဓာတ်မှန်ရိုက်ရန် အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်သည်။ထို့ပြင် မိခင်လောင်းများကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်နှင့် မွေးကင်းစကလေးငယ်များ အကြိမ်ကြိမ် ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။ ကင်ဆာဆဲလ်များကိုသတ်ရာတွင် စွမ်းအင်မြင့် အိတ်စ်ရောင်ခြည်များကို အသုံးပြု၍ ဓာတ်ကင်ခြင်းပြုလုပ်သည်။ကင်ဆာရောဂါဖြစ်ကာစ ရောဂါနုချိန် လူနာများအတွက် ဓာတ်ကင်ခြင်းသည် ဆေးဝါးကောင်းတလက်ဖြစ်သော်လည်း ၊ကင်ဆာဆဲလ်များ အလွန်များပြားပြီး ရောဂါရင့်နေချိန် လူနာ၏ခံနိုင်ရည်အားကျဆင်းနေချိန်တွင် ဓာတ်ကင်လျှင် အသက် အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ကင်ဆာရောဂါကျွမ်းနေသူများ ဓာတ်ကင်ပါက သတ်မှတ်ထား သော အကြိမ်အရေအတွက်မပြည့်မှီ လူနာများသေဆုံးသွားကြခြင်းဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အိတ်စ်ရောင်ခြည်သည် ကင်ဆာဆဲလ်များကိုသေစေရုံသာမက ၊အနီးတဝိုက်ရှိ ပုံမှန်ဆဲလ်တစ်ရှူးများ ကိုသေစေနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြင့် ရောဂါကုသမှုခံယူနေပုံ

ဂမ်မာရောင်ခြည် (Gamma rays)သည် မျက်စိဖြင့်မမြင်နိုင်ပါ။ စွမ်းအင်အလွန်မြင့်သောကြိမ်နှုန်း မြင့် အိတ်စ်ရောင်ခြည်များကို ဂမ်မာရောင်ခြည်ဟုခေါ်သည်။ ဂမ်မာရောင်ခြည်နှင့် အိတ်စ်ရောင်ခြည် တို့သည် စွမ်းအင်၊ အနည်းအများအလိုက် ကွဲပြားသော်လည်း အသွင်သဏ္ဍာန်ချင်း တူညီကြသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့နှစ်ခု၏ထူးခြားချက်မှာ ဂမ်မာရောင်ခြည်သည် နယူကလိယအတွင်းမှ ထွက်လာခြင်း ဖြစ်ပြီး ၊အိတ်စ်ရောင်ခြည်သည် အက်တမ်မှထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ထွက်လာသော ပင်ရင်း(source) များမတူညီကြချေ။ ဂမ်မာရောင်ခြည်သည် ဖေါက်ထွင်းနိုင်မှုစွမ်းအား အမြင့်ဆုံးဖြစ်သောကြောင့် ဖောက်ထွင်းမှုကို ခဲသတု္တဖြင့်ကာကွယ်ရသည်။ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့တွင်းများ ရှာဖွေတူးဖေါ်ခြင်း၊ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် မြေသားခံနိုင်မှုစစ်ဆေးခြင်း၊ သထ္ထုစက်ရုံများတွင် အထူအပါးတိုင်း တာခြင်း ၊ ဆေးရုံများတွင် ရောဂါရှာဖွေ၊ကုသခြင်းများတွင် ဂမ်မာရောင်ခြည်ကို အသုံးပြုသည်။ထို့ပြင် သစ်သီးဝလံများ အချိန်ကြာမြင့်စွာ လတ်ဆတ်စေရန်နှင့် မျိုးပွါးစိုက်ပျိုးမရစေရန် ဂမ်မာရောင်ခြည်ကို အသုံးပြုသည်။ထို့ပြင် လည်ချောင်းအကျိတ်ကင်ဆာကိုသက်သာ ပျောက်ကင်းရန် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ အိုင်အိုဒင်းဆေးရည် တိုက်ကျွေးခြင်းဖြင့် ဂမ်မာရောင်ခြည်ကို အသုံးပြူသည်။ဂမ်မာရောင်ခြည်ထိတွေ့ ခံရပါက မျက်စိဖြင့်လည်းမမြင်နိုင်သလို ၊နာကျင်ခံစားမှုလည်းမဖြစ်ပါ။ သို့သော် ခန္ဓာကိုယ်မှတစ်ရှုူးများ ပျက်စီးသွားနိုင်သည်။အသားအရေ ခြောက်ကပ်ညိုမဲခြင်း ၊ဆံပင်ကျွတ်ခြင်းများ ဖြစ်တတ်သည် ။

ဓာတ်ရောင်ခြည်အန္တရာယ် သတိပေးအချက်ပြပုံများ

အိုင်ယွန်ဖြစ်ခြင်း (Ionization)

အက်တမ်တခုတွင် အီလက်ထွန်၊ ပရိုတွန် ၊နယူထွန် စသည့်အမှုန်သုံးမျိုးပါဝင်ကြောင်း အနုမြူရူပဗေဒအပိုင်းတွင် ရေးသားခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ပရိုတွန်နှင့် နယူထွန်တို့သည် နယူကလိယအဖြစ် ပေါင်းစည်းနေကြပြီး အပြင်ဘက်မှ အီလက်ထွန်များ ဝန်းရံလျက်လှည့်ပတ်နေကြောင်း သိခဲ့ကြလေပြီ။ ၎င်းအီလက်ထွန်များသည် ကိုယ်ပိုင်ပတ်လမ်းများအတိုင်း သီးသန့်တည်ရှိနေကြသည်။ ပုံမှန်လှည့်ပတ် နေချိန်တွင် ပရိုတွန်အရေအတွက်နှင့် တူညီနေသောကြောင့် ဓာတ်ဖို၊ ဓာတ်မ သက်ရောက်မှုမရှိပဲ လျှပ်စစ်ဓာတ်မရှိပေ။ သို့သော် အက်တမ်တခုပေါ်သို့ ပြင်ပမှ စွမ်းအင်ကျရောက်လာလျှင် လှည့်ပတ် နေသော အီလက်ထွန်တွင် စွမ်းအင်များတိုးလာသောကြောင့် မူလပတ်လမ်းမှ ဝေးရာသို့ လွတ်ထွက် သွားနိုင်သည်။ ထိုအခါ အက်တမ်တွၤင် အီလက်ထွန်တလုံး လျော့နည်းသွားသဖြင့်၊ ပရိုတွန် တစ်လုံးပို လာသည်။ထို့ကြောင့် အက်တမ်သည် ဓာတ်ဖိုအသွင်သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။ထိုကဲ့သို့ အီလက်ထွန် တစ်လုံး လွတ်ထွက်သွားပါက အိတ်စ်ရောင်ခြည်ကို စွမ်းအင်အသွင်ဖြင့်ထုတ်ပေးသည်။ ဓာတ်ဖိုဆောင် သော အက်တမ်အဖြစ်ကျန်ရှိနေခြင်းကို အိုင်ယွန်ဖြစ်ခြင်း(Ionization) ဟု ခေါ်သည်။

ထိုကဲ့သို့ ပြင်ပစွမ်းအင်ရရှိလာသောကြောင့် အက်တမ်မှ လွတ်ထွက်လာသော အီလက်ထွန်သည် အနီးတဝိုက်ရှိ အက်တမ်တခုသို့ ဝင်ရောက်သွားပါက ၊၎င်းအက်တမ်သည် အီလက်ထွန်တစ်လုံး အပိုဖြစ်နေမည်။ အီလက်ထွန်တစ်လုံး ဝင်ရောက်လာသောကြောင့် အက်တမ်သည် လျှပ်စစ်ဓာတ်မ အသွင်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ထိုကဲ့သို့ဓာတ်မ-အက်တမ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခြင်းကို အိုင်ယွန်ဖြစ် ခြင်း(Ionization) ဟု ခေါ်သည်။ သာမာန်အက်တမ်မှ အိုင်ယွန်အက်တမ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားရန် ပြင်ပမှ စွမ်းအင်သက်ရောက်မှုရှိရန်လိုအပ်သည်။ ၎င်းလိုအပ်သော စွမ်းအင်ကို အိုင်ယွန်ဖြစ်စွမ်းအင် (Ionization Energy) ဟုခေါ်သည်။ အိုင်ယွန်ဖြစ်စွမ်းအင်ကို ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်း Radiation မှ ရရှိုခြင်းဖြစ်သည်။ ဓာတ်ရောင်ခြည် ဖြာထွက်ခြင်းဆိုသည်မှာ စွမ်းအင် ကူးပြောင်းခြင်း (Energy Transfer )ဖြစ်ကြောင်း လေ့လာခဲ့ပြီးဖြစ်လေသည်။

ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်းသည် မျက်စိဖြင့်မြင်နိုင်သော အလင်းမှအပ ၊ကျန်ရောင်ခြည်များကို

မမြင်တွေ့နိုင်ပေ။ထို့ပြင် ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်းကို အမျိုးစားနှစ်ခုဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ထား၏

(၁) အိုင်ယွန်ဖြစ်စေသော ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်း (Ionization Radiation)

အလွယ်တကူ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုပါက အန္တရာယ်ရှိသော ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်းဖြစ်သည်။

ဥပမာ-အိတ်စ်ရောင်ခြည် ၊ဂမ်မာရောင်ခြည် ၊အယ်ဖာရောင်ခြည်၊ ဘီတာရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်း။

(၂) အိုင်ယွန် မဖြစ်နိုင်သော ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်း(Non- Ionization Radiation)

အလွယ်တကူ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုပါက အန္တရာယ်ကင်းသော ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်းဖြစ်သည်။

ဥပမာ-ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်၊အနီအောက်ရောင်ခြည်၊မျက်စိဖြင့်မြင်နိုင်သောအလင်း၊မိုက်ခရိုဝေ့၊ ရေဒီယိုလှိုင်းတို့ဖြစ်သည်။

(၃)လျှပ်စစ်မှုန်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်း(Charged Particles Radiation)

ဥပမာ -ဘီတာရောင်ခြည် ၊အယ်ဖာရောင်ခြည်၊ heavy charged particles )

(၄)လျှပ်စစ်မရှိသောရောင်ခြည် (Uncharged Radiation )

ဥပမာ- လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်း ၊နယူထွန်

ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်း ( Radiation ရေဒီအေးရှင်း )သည် ထူးခြားသောဂုဏ်သတ္တိများ ပါဝင်နေသောကြောင့် “ဓာတ်”ဆိုသော ဝေါဟာရဖြင့် ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြာထွက်ခြင်းဟု တင်ပြလိုက် သည်။….။ ……………………….ဖီးက်ဴ…………………………………….

အေျခခံ-ယူနစ္မ်ား

-->

                  ရူပေဗဒ ဘာသာရပ္မွာ  တိုင္းတာျခင္းဆိုတာ အေျခခံတခုပါပဲ ။  တိုင္းတာျခင္းဆိုတာ

တကယ္ေတာ့ ႏွိႈင္းယွဥ္ျခင္းတမ်ိဳး  ျဖစ္ပါတယ္။ တခုႏွင့္တခု ႏွိႈင္းယွဥ္ေဖၚျပရာမွာ စံနႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္

ဆိုတာ ရွိပါတယ္ ။သတ္မွတ္ထားတဲ့ စံႏႈန္းကို  ယူနစ္( unit) ဟုဆိုၾကပါတယ္။  ရူပေဗဒဘာသာရပ္မွာ 

အေျခခံအက်ဆံုး တိုင္းတာျခင္းယူနစ္  (၃)သံုးမ်ိဳးရွိပါတယ္ ။အလ်ားတိုင္းတာျခင္း ၊ျဒပ္ထုတိုင္းတာျခင္း

 ၊အခ်ိန္တိုင္းတာျခင္းတို ့ျဖစ္ပါတယ္ ။ ရူပေဗဒသိပၸံမွာ  တိုင္းတာျခင္းနည္းစနစ္  ၃မ်ိဴး ရွိပါတယ္ ။

(၁)အဂၤလိပ္တိုင္းတာျခင္းနည္းစနစ္     FPS  System

(၂)ျပင္သစ္ တိုင္းတာျခင္းနည္းစနစ္     CGS   System

(၃)ႏိုင္ငံတကာသံုး တိုင္းတာျခင္းစနစ္   MKS ( SI ) system

               အလ်ားတိုင္းတာျခင္းဆိုတာ အားလံုးသိျပီးသားျဖစ္ပါတယ္။စာသံေပသံနဲ ့ ေျပာရရင္ေတာ့

အမွတ္ႏွစ္ခုၾကားတြင္ရွိေသာ အကြားအေဝးဟု  အဓိပၸါယ္ရပါတယ္ ။ ႏိုင္ငံႏွင္ ့လူမ်ိဳးအလိုက္   အလ်ား

တိုငး္တာျခင္း ဓေလ့ထံုးတမ္း အစဥ္လာေတြေတာ့ မတူညီၾကပါဘူး ။ျမန္မာ့အလ်ားတိုင္းတာျခင္း (၁၂)

မ်ိဳး အလကၤာကို  တင္ျပပါအံုးမယ္ ။

1.    ၁၀-ဆံျခည္မွ်င္ တစ္ႏွမ္း၊

2.    ၆-ႏွမ္း တစ္မုေယာ၊

3.    ၄-မုေယာ တစ္လက္သစ္၊

4.    ၈ လက္သစ္ တစ္မိုက္၊

5.    ၃-မိုက္ တစ္ေတာင္၊

6.    ၄-ေတာင္ တစ္လံ၊

7.    ၇-ေတာင္ တစ္တာ၊

8.    ၂၀-တာ တစ္ဥသဘ၊

9.    ၂၀-ဥသဘ တစ္ေကာသ၊

10. ၄-ေကာသ တစ္ဂါ၀ုတ္၊

11. ၄-ဂါ၀ုတ္ တစ္ယူဇနာ၊

12. တာ(၁၀၀၀)တစ္ေထာင္ တစ္တိုင္။

တိုင္းတာျခင္းယူနစ္ကို ေရွးျမန္မာလူမ်ိဴးမ်ားက   စနစ္တက်အသံုးျပဳခဲ ့ၾကေၾကာင္း ခန္ ့မွန္းႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေန ့ေခတ္မွာ  အသံုးမျပဳေတာ့တာေၾကာင့္  သိသူမရွိသေလာက္ပါပဲ။ဒါေၾကာင့္လဲ  ၾကားဖူးနားဝ  ေရွး

လူၾကီးေတြ ေျပာၾကပါတယ္။  မင္းတုန္းမင္းၾကီး မႏ ၱေလးနန္းေတာ္  ေဆာက္ေတာ့   ကင္းဝန္မင္းၾကီး ၊
တိုင္တားမင္းၾကီးတို ့  ျမန္မာဗိသုကာေတြ ဦးေဆာင္ၾကတယ္တဲ့ ။ ခုေခတ္လို  ေပႀကိဳးေတြ မလိုပါဘူး

ေျခလွမ္းအေရတြက္နဲ ့တိုင္းတယ္လို ့ေျပာၾကပါတယ္။မွန္ခ်ိန္စရာလဲ မလိုပါဘူး  မ်က္စိတစ္ဖက္မွိတ္ျပီး

တိုင္းတာပဲလို ့   ေျပာၾကတယ္။  ခ်ိန္သီးေတြလဲ  သံုးစရာမလိုပါဘူး ၊  မင္းခ်င္းလုလင္  တေယာက္ကို  
ေလးဘက္ေထာက္ခိုင္းပီး  ေနာက္ကေန ခ်ိန္သီးအျဖစ္  တိုင္းတယ္လို ့လဲ  ဆိုၾကျပန္တယ္ ။ ႏို ့ေပတဲ ့

နန္းေတာ္ၾကီး  မတိမ္းမေစာင္းဘဲ  ခန္ ့ညားထည္ဝါေနတာ ၾကည့္ပါလားတဲ့ဗ်ာ။တကယ္ေတာ့ ဒီစကား

ေတြက  ကိုယ့္လူမ်ိဳးကို ဂုဏ္ယူခ်င္တဲ ့စိတ္နဲ  ့ေျပာလိုက္ၾကတာပဲ ျဖစ္မွာပါ။  ဒါေပမယ့္  လက္ေတြ ့ရူ 
ေထာင့္ကၾကည့္ရင္  ျမန္မာေတြမွာ တိုင္းတာျခင္းယူနစ္ မရွိခဲ့သလို  ျဖစ္သြားပါတယ္ ။  မဟုတ္ပါဘူး  ။

အထက္ပါ   တိုင္းတာျခင္း အလကၤာကို ၾကည့္ျုခင္းအားျဖင့္ ကို္ယ္ပိုင္   တိုင္းတာျခင္းယူနစ္  အသံုးျပဴခဲ ့  
ၾကတယ္ဆိုတာ ထင္ရွားေနပါတယ္။ျမန္မာ့ရုိးရာ နည္းပညာ သူ ့ေခတ္သူ ့အခါမွာ  အဆင့္မနိမ့္ခဲ့ပါဘူး။

     လူတိုင္းသိၾကတ့ဲ   အတိုင္းတာ   အလကၤာလည္းရွိပါေသးတယ္ ။ျမန္မာအားလံုး အသံုးျပဳေနဆဲမို ့

ၾကာဖူးျပီးသားပါ ။          ၁၂ လက္မ   - တစ္ေပ

                                ၃   ေပ       -  တစ္ကိုက္

                              ၂၂  ကိုက္    -  တစ္သံၾကိဳး

                             ၁၀  သံၾကိဳး   -  တစ္ဖါလံု

                               ၈   ဖာလံု   -  တစ္မိုင္   ……………။ယခုတင္ျပလိုက္တဲ ့  အတိုင္းတာယူနစ္

မ်ားသည္  အဂၤလိပ္တို ့  ကိုယ္ပိုင္သံုးယူနစ္မ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ တစ္ေပအတိုင္းတာ ျဖစ္ေပၚလာပံုက  
ျပင္သစ္ဘုရင္King Louis XIV လူဝီ(၁၄)၏ေျခဖဝါးအရွည္ကို စံနမူနာ တစ္ေပ(foot)အျဖစ္တိုင္းတာဖို ့

သတ္မွတ္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ကိုက္ဆိုတာကေတာ့ (၁၁၂ဝ)ခုႏွစ္ အဂၤလန္ဘုရင္ ၏ႏွာေခါင္းခၽြန္ 
ထိပ္ဖ်ားႏွင့္ ေရွ ့သို ့ဆန္ ့ထုတ္ထားေသာ လက္ဖ်ားအစြန္းတို ့ရဲ ့  အကြာအေဝးကို  သတ္မွတ္ခဲ ့ျခင္း

ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္ယူနစ္မ်ားကိုေတာ့   ရူပေဗဒသိပၸံမွာ အသံုးျပဳၾကပါတယ္ ။ British System  လို ့

ေခၚျပီး  အတိုေကာက္အျဖစ္   FPS  system   ဟု သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။အဂၤလိပ္က  အလ်ား တစ္ေပ

(foot) ကို  စံယူနစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားပါတယ္ ။

           ျပင္သစ္တိုင္းတာျခင္းယူနစ္ကိုလည္းအားလံုး  သိျပီးသားျဖစ္ပါတယ္ ။

             ၁ဝ မီလီမီတာ     -  ၁ စင္တီမီတာ

             ၁ဝ စင္တီမီတာ   -  ၁ ဒက္ဆီမီတာ

             ၁ဝ  ဒက္ဆီမီတာ - ၁ မီတာ ………………………………။

ျပင္သစ္တိုင္းတာျခင္း ယူနစ္မွာ   စင္တီမီတာ ( Centimrter ) ကို စံယူနစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ပါ

တယ္။ရူပေဗဒဘာသာရပ္မွာ အတိုေကာက္ အမည္အေနနဲ ့  CGS  system  ဟုေခၚဆိုၾကပါ

တယ္။ နည္းစနစ္ေတြ  အမ်ိးမ်ိဳးေျပာင္းလဲခဲ ့ေသာ္လည္း  ျပင္သစ္တိုင္းတာျခင္း နည္းစနစ္က

က်စ္လစ္သိပ္သည္း လြယ္ကူေၾကာင္းကို ေတြ ့ရပါတယ္ ။အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္  တိုင္းတာ

တြက္ခ်က္ရာမွာ ဆယ္လီစိတ္စနစ္နဲ ့သတ္မွတ္ထားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္ ။တြက္ခ်က္ရတာ

လြယ္ကူတာေၾကာင့္  ႏိုင္ငံတကာ သိပၸံပညာရွင္မ်ားက  ကမၻာသံုးယူနစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ ့ၾက

ပါတယ္။သို ့ေသာ္   ႏိုင္ငံတကာသံုးစနစ္ရဲ ့(Internal Syetem) (SI) စံအလ်ားကို   တစ္မီတာ

အျဖစ္သတ္မွတ္ခဲ ့ၾကပါတယ္ ။ထို ့ ေၾကာင့္ႏိုင္ငံတကာသံုး  ယူနစ္ကို MKS System ဟုလည္း

ေခၚဆိုၾကပါတယ္ ။

             ျဒပ္ထုတိုင္းတာျခင္းဆိုတာကေတာ့   အျပင္ေလာကမွာ မသံုးပါဘူး ။သိပၸံယူနစ္တခု

ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္  အျပင္မွာ တိုင္းတာၾကတဲ့  အေလးခ်ိန္ယူနစ္နဲ ့  ယူနစ္ခ်င္းတူပါတယ္။

အဂၤလိပ္က အေလးခ်ိန္ကို ေပါင္(Pound)နဲ ့တိုင္းပါတယ္။  အဲတာေၾကာင့္   FPS System  မွာ

ျဒပ္ထုယူနစ္ကို ေပါင္(Pound)အျဖစ္ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ျပင္သစ္အသံုးျပဳေသာ CGS System

မွာ   ျဒပ္ထုယူနစ္အျဖစ္ ဂရမ္(gram)ကိုသံုးပါတယ္။ႏိုင္ငံတကာသံုး(SI unit) စနစ္မွာ  ျဒပ္ထု

ယူနစ္ကို  ကီလိုဂရမ္ (Kilogram) အျဖစ္ သတ္မွတ္ပါတယ္။

ရူပေဗဒသိပၸံမွာ  အခ်ိန္၏ယူနစ္ကို  စကၠန္ ့( Second) အျဖစ္သတ္မွတ္ပါတယ္။

အေျခခံတိုင္းတာျခင္း သံုးမ်ိဳးကို   ယူနစ္သံုးမ်ိဳးျဖင့္ ရွင္းလင္းေအာင္ ေဖၚျပပါဦးမယ္။

နည္းစနစ္(System)     အလ်ား(length)             ျဒပ္ထု(Mass)            အခ်ိန္ (Time)

……………………………………………………………………………………………………………..

 ၁။ FPS system          ေပ (foot)                     ေပါင္(pound)           စကၠန္ ့(second)

 ၂။CGS system          စင္တီမီတာ(centimeter)  ဂရမ္(gram)             စကၠန္ ့(second)

 ၃။MKS (SI)system     မီတာ(meter)               ကီလိုဂရမ္(kilogram)  စကၠန္ ့(second)

      အလ်ား ၊ျဒပ္ထု ၊အခ်ိန္ စတဲ ့အေျခခံတိုင္းတာျခင္းမ်ားကို  ရူပေဗဒ   သင္ၾကားဖူးသူတိုင္း 

အကၽြမ္းတဝင္ရွိပါတယ္။ရူပေဗဒကို နဝမတန္းမွာ အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ ့ စတင္ျပီးသင္ၾကားရတာ

ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္  လြန္ခဲ ့တဲ့ (၁၃)ႏွစ္ေလာက္က  (၁၉၉၇-၉၈)  ကိုးတန္းေက်ာင္းသား

တေယာက္ရဲ ့ အေတြ ့ၾကံဳေလးကို  ေျပာျပခ်င္လို ့ပါ ။

     အဲဒီေက်ာင္းသားဟာ  စာသင္ခန္းထဲမွာ ေနာက္ဆံုးတန္းက  ထိုင္ပါတယ္ ။ စာေတာ္ေသာ

ေက်ာင္းသားေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး ။   စာက်က္တာကို ပ်င္းတတ္တယ္လို ့  ဖီးက်ဴထင္ပါတယ္ ။

ရူပေဗဒ ဘာသာကို စတင္သင္ၾကားတဲ ့အခ်ိန္မွာ  အလ်ား ၊ျဒပ္ထု ၊အခ်ိန္ စတဲ့  အေျခခံတိုင္း

တာျခင္းမ်ားကို သင္ၾကားတဲ့ အခါ   ေက်ာင္းသားအားလံုး နားလည္သေဘာေပါက္ၾကပါတယ္။

ဒါေပမယ့္   အဲဒီေက်ာင္းသား  တေယာက္ကေတာ့  နားမလည္ဘူးတဲ ့ဗ်ာ ။ သူအေနနဲ ့ မရွင္း

တာက   ျဒပ္ထု (Mass ) ဆိုတာပါပဲ။အဲလိုနားမလည္တာေၾကာင့္  အတန္းထဲမွာ စာေတာ္ဆံုး

ဆိုတဲ့  ထိပ္ဆံုးတန္းက  သူ ့ငယ္ခ်င္းကို  ေမးဖို ့ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။  “သူငယ္ခ်င္းေရ ……

ငါေတာ့ျဖင့္  Mass  ဆိုတာကို  နားမလည္ဘူး ..နဲနဲေလာက္ ရွင္းျပေပးႏိုင္မလားလို ့”  ေမးမိပါ

တယ္ ။အဲဒီလို ေမးလိုက္ေတာ့  သူငယ္ခ်င္းျဖစ္သူက  တခ်က္စိုက္ၾကည့္လိုက္ပါတယ္။ ၾကည့္

လိုက္တဲ ့အၾကည့္ကေတာ့  ဒီေလာက္ေလးမွ  မသိဘူးလားကြာ ဆိုတဲ့  ပံုစံနဲ ့ၾကည့္တာပါ …။

 “ပညာရွာ  ၊ပမာသူဖုန္းစား  ”  ဆိုတဲ့အတိုင္း   သူငယ္ခ်င္းေရ   ငါနားလည္ေအာင္ ရွင္းျပေပး

ပါကြာလို ့  ေျပာခဲ့ပါတယ္တဲ့။ ဒီေတာ့ သူငယ္ခ်င္းက ေျပာပါတယ္ ။ Mass ဆိုတာ ဗမာလိုျပန္

ရင္  ျဒပ္ထု( Masss)  ဟုအဓိပၸါယ္ရတယ္လို ့  ရွင္းျပတယ္ ။

“ေအး … သူငယ္ခ်င္း  mass= ျဒပ္ထု ဆိုတာ သိတယ္ ။ဒါေပမယ့္  ျဒပ္ဆိုတာကို နားမလည္

တာ ။အဲဒီ အဓိပၸါယ္ကို  ရွင္းျပေပးပါလို ့ေျပာလိုက္ေတာ့ ”   သူငယ္ခ်င္း ျဖစ္သူ ေခါင္ရူတ္သြား

ပါတယ္ ။ဆရာသင္ေပးတဲ့  ျဒပ္ထုဆိုတာကို  မွတ္ထားလိုက္ရင္ပီးတာပဲ။ ဘာေတြလာေမးေန

မွန္း  မသိဘူး။ အလုပ္ရူပ္လိုက္တာလို ့  သူငယ္ခ်င္းက ယူဆသြားပံုရပါတယ္။ “ ေအးကြာ….

ငါလဲ   သိေတာ့သိတယ္  အဲေလာက္ထိရွင္း  မျပတတ္ဘူး ၊ဆရာ့ဆီကို သြားေမးလိုက္ပါ ငါလဲ

တျခားအေရးၾကီးတဲ့စာေတြ  က်က္ရအံုးမယ္ဆိုျပီး” ထြက္သြားပါေတာ့တယ္ ။    အဲဒီေတာ့   

ေမာင္ေက်ာင္းသားခမ်ာ သူသိခ်င္တဲ့  အေျဖက္ိုမရတဲ ့အျပင္ အေရးမၾကီးတာကို အလုပ္ရူပ္

ေမးတယ္လို ့ထင္ခံလိုက္ရတာပဲ  အဖတ္တင္ပါေတာ့တယ္ ။သူ ့စိတ္ထဲမွာ  ျဒပ္ထုဆိုတာကို  
နားမလည္ႏိုင္တာေၾကာင့္  ဆရာ့ကို ေမးဖို ့ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။တကယ္ေတာ့ သူနားမလည္

တဲ့ ျဒပ္ထုဆိုတာ  ေက်ာင္းသားအားလံုးသိျပီးသားပါ။ စာသင္ခန္းထဲေရာက္ေတာ့ “ဆရာ…..

Mass  ဆိုတာ ဘာလဲ  ..ကၽြန္ေတာ္  နားမလည္လို ့ပါ … ရွင္းျပေပးပါ  လို ့”ေျပာလိုက္ေတာ့

အခန္းထဲက ေက်ာင္သား/သူ အားလံုး  ျပံဳးစိစိျဖစ္သြားၾကပါတယ္ ။ဟုတ္သားဘဲဗ်ာ …ျဒပ္ထု

ကို   ျဒပ္ထုလို ့မွတ္ထားလိုက္ရင္ျပီးတာပဲ။  အဲတာကို  နားမလည္ဘူးေမးေတာ့  ဝိုင္းရီၾကတာ

ဘာဆန္းတာမွတ္လို ့ ။ ဒါေပမယ့္ ဆရာက ရွင္းျပပါတယ္ ။

“ဆရာ့အေနနဲ ့  ရွင္းျပရရင္  Mass ဆိုတာ  ျဒပ္ထုလို ့  အမည္ရပါတယ္ ။ျဒပ္ထုဆိုတာကို  

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုရင္ - ျဒပ္သားမ်ား  ပါဝင္ဖြဲ ့စည္းထားေသာ အရာဝထၳဳ (သို ့)အမႈန္တခုကို 

ျဒပ္ထု လို ့ ေခၚတယ္ ” အဲလို ရွင္းျပလိုက္ေတာ့  ေမာင္ေက်ာင္းသားက  ထပ္ေမးပါတယ္ ..။

“’ဒီလိုဆိုရင္   အေလးခ်ိန္တိုင္းတာ  ယူနစ္နဲ ့ ၊  ျဒပ္ထုတိုင္းတာယူနစ္တူေနတာကို  ေတြ ့ရပါ

တယ္ ။ အဲတာေၾကာင့္  အေလးခ်ိန္နဲ ့  ျဒပ္ထု …အတူတူပဲလား   ဆရာ”လို ့  ေမးပါတယ္ …။

ဆရာကထပ္ရွင္းတာေတာ့ “အေလးခ်ိန္က  ဗက္တာ(Vector) ျဖစ္ျပီး ၊ ျဒပ္ထုက  (Scalar ) 
စေကလာ ျဖစ္တာေၾကာင့္  ယူနစ္ခ်င္းတူေပမယ့္ အေလးခ်ိန္နဲ ့ျဒပ္ထု မတူပါဘူး ။ေနာက္ထပ္

ရူပေဗဒဘာသာရပ္မွာ  အေလးခ်ိန္   ( weight )ကို  အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုတာက - ကမာၻေျမ ၾကီး၏

ဆြဲအားေၾကာင့္  ဝထၳဳတခုေပၚမွာ   သက္ေရာက္ေနတဲ့  အား  ကို  ၊  အဲဒီဝထၳဳရဲ့  အေလးခ်ိန္ဟု 
သတ္မွတ္ထားျခင္းျဖစ္တယ္” ( မွတ္ခ်က္ -ရူပေဗဒဘာသာရပ္တြင္  ပမာဏသာရွိေသာ အရာ

ကို ( scalar ) စေကလာ  ၊  ပမာဏႏွင့္ လားရာဦးတည္ဘက္ ႏွစ္မ်ိဳးရွိေသာ အရာကို Vector

ဗက္တာ ဟု  သတ္မွတ္ထားပါတယ္ ။)

         ဆရာကစိတ္ရွည္လက္ရွည္  ရွင္းျပလိုက္ေတာ့မွ  အဲဒီေက်ာင္းသား  နားလည္သလိုလို

ျဖစ္သြားပါတယ္ ။ဒါေပမယ့္  စိတ္ထဲမွာေတာ့  ဘဝင္မက်ႏိုင္ေသးပါဘူး ။ ေနာက္ထပ္ေမးခ်င္ 
ေပမယ့္ ။မေမးေတာ့ပါဘူး ။ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတ့ာ  ဒါ့ထက္ပိုျပီး  ဘယ္ဆရာကမွ  ရွင္းျပႏိုင္

မွာ   မဟုတ္ေတာ့ဘူးလို ့ ထင္မိလို  ့ပါဘဲ ။သူစဥ္းစားမိတာက ဒီလိုပါ ။   အေလးခ်ိန္နဲ ့ျဒပ္ထု 

မတူဘူးဆိုေပမယ့္ ။ အေလးခ်ိန္ကို   ေပါင္(သို ့)ဂရမ္(သို ့)ကီလိုဂရမ္  ျဖင့္တ္ိုင္းၾကတယ္ ။ျပီး

ေတာ့   ျဒပ္ထုကိုလည္း  ေပါင္(သို ့)ဂရမ္(သို ့)ကီလိုဂရမ္  ျဖင့္တိုင္းတယ္။   ဆရာရွင္းျပလိုက္

ေတာ့  နည္းနည္းနားလည္သလိုေတာ့ျဖစ္လာတယ္။ ဒါေပမယ့္  ရူပေဗဒ   ပုစာၦေတြတြက္ခ်က္

ရာမွာ  ေပးထားခ်က္ given ကိုယူတဲ ့အခါ  kg (ကီလိုဂရမ္)ေတြ ့ရင္  M (mass)ဟုသတ္မွတ္

ေျပာဆိုေနၾကျခင္းပါပဲဲ ။ တကယ္လို ့   ေပးထားတဲ ့ ကီလိုဂရမ္ဟာ   အေလးခ်ိန္ (weight)

ျဖစ္ေနရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ ဆိုတဲဲ့…ေမးခြန္းကို  စိတ္ထဲမွာ  ဘဝင္မက်ႏိုင္ဘဲ ရွိေနခဲ့တယ္။

         ဒါေပမယ့္  တစ္ရက္မွာ  နယူတန္ရဲ ့  သီအိုရီညီမွ်ျခင္းတခုကို   သတိထားမိတယ္ ။အဲဒီ

ညီမွ်ျခင္းတခုကို  ေျဖရွင္းစဥ္းစားမိရာကေန   အေလးခ်ိန္နဲ ့   ျဒပ္ထုဆိုတာကို   ကြဲကြဲျပားျပား

သိလာခဲ့တယ္ ။နယူတန္ရဲ ့   ညီမွ်ျခင္းက     အေလးခ်ိန္နဲ ့  ျဒပ္ထုတို ့ရဲ ့  ဆက္သြယ္

ခ်က္တခုျဖစ္ပါတယ္ ။         Mass = weight  / acceleration due to gravity

                                    ျဒပ္ထု = အေလးခ်ိန္  /ကမာၻ ့ျဒပ္ဆြဲရွိန္ ကိန္းေသ

           ဆိုလိုတဲ့  အဓိပၸါယ္ကေတာ့ အရာဝထၳဳတခု၏အေလးခ်ိန္ကို   ကမာၻ ့ေျမဆဲြအရွိန္ျဖင့္

စား ၍ရေသာ  ရလဒ္သည္  ျဒပ္ထုျဖစ္ပါတယ္။ ကဲဒီေတာ့ ….သူဘယ္လို  စဥ္စားတယ္ဆိုတာ

ဖီးက်ဴ  ေျပာျပမယ္ ။ဒီလိုဗ်………..    အေလးခ်ိန္(weight)   ၁ဝကီလိုဂရမ္ရွိတဲ့  ဝထၳဳတခုကို

ယူလိုက္မယ္ ။ျပီးေတာ့   အထက္က နယူတန္ရဲ ့  ညီမွ်ျခင္းမွာ   အစာသြင္းတြက္ၾကည့္တယ္။

( ကမာၻျဒပ္ဆြဲရွိန္   ကိန္းေသတန္ဖိုးကို SI System မွာ  g= 10 ms^-2      နဲ ့တြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။)

ခပ္လြယ္လြယ္ေျပာရရင္  အေလးခ်ိန္ကို  ၁ဝနွင့္  စားလို ့ရတဲ ့ ရလဒ္တန္ဖိုးဟာ  အဲဒီဝထၳဳရဲ ့

ျဒပ္ထုပါပဲ ။အေလးခ်ိန္   ၁ဝ ကီလိုဂရမ္ရွိတဲ့  ဝထၳဳဆိုေတာ့ …..ျဒပ္ထုဟာ   ၁ ကီလိုဂရမ္ 
ရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္ ။အဲေတာ့   ဒီလို ေကာက္ခ်က္ခ်ႏိုင္တယ္။ ဝထၳဳတခု၏  ျဒပ္ထုဆိုတာ   အဲဒီ

ဝထၳဳ၏  အေလးခ်ိန္ရဲ ့  ဆယ္ပံု  တစ္ပံုျဖစ္တယ္ ။( SI  system)

            ဒီလိုတြက္ခ်က္ၾကည့္တာနဲ ့တင္   အားမရႏိုင္ေသးဘူးတဲ ့ဗ်ာ ။ေနာက္တမ်ိးၾကံစည္

စဥ္းစားၾကည့္လိုက္ေသးတယ္ ။ w=mg   ညီမွ်ျခင္းမွာ   g=10ms^-2ဆိ္ုတာ  ကမာၻ ့ျဒပ္ဆြဲရွိန္

ျဖစ္တာေၾကာင့္  တကယ္လို ့မ်ား   အဲဒီ ၁ဝကီလိုဂရမ္ရွိတဲ့  ဝထၳဳကို   လကမာၻေပၚမွာ  တိုင္း

တာခ်ိန္ၾကည့္ရင္ေရာ  ဘယ္လိုျဖစ္မလဲ ဆိုတာပါဘဲ။ လကမာၻသည္  ကမာၻထက္ ငယ္ပါတယ္

အဲတာေၾကာင့္    ကမာၻ ့ဆြဲအားထက္ငယ္တာမို ့  အေလးခ်ိန္ကေတာ့    ေသခ်ာေပါက္ေလ်ာ့

နည္းေနမွာ  ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက  အေလးခ်ိန္ ၁ဝကီလိုဂရမ္ရွိတဲ ့ ဝထၳဳကို  လကမာၻေပၚ

မွာ  တိုင္းတာခ်ိန္ၾကည့္ရင္    ၁ဝ ကီလို ဂရမ္   မရွိႏိုင္ေတာ့ပါဘူး ။ အေလးခ်ိန္ဆိုတာ  ေနရာ

ေဒသေပၚမွာ   မူတည္ျပီးေတာ့   ေျပာင္းလဲ သြားတယ္လို ့  ဆိုလိုခ်င္တာပါ ။ပရိတ္သတ္ …..

သေဘာေပါက္မယ္ထင္ပါတယ္…… ။

            အေလးခ်ိန္ ၁ဝ ကီလိုဂရမ္ရွိတဲ့ ဝထၳၳဳကို  လကမာၻေပၚမွာ  ခ်ိန္ၾကည့္ရင္  ေလ်ာ့နည္း

ေနမယ္။  အဲဒီလကမာၻေပၚမွာ  ခ်ိန္လို ့ရတဲ့  အေလးခ်ိန္ကို    m=w/g  ညီမွ်ျခင္းမွာ   အစား

သြင္းၾကည့္မယ္။ ဒါေပမယ့္  g=10ms^-2ဆိုတာ  ကမာၻ ့ျဒပ္ဆြဲရွိန္   ကိန္းေသ   ျဖစ္ေနပါတယ္။

လကမာၻေပၚမွာ  အဲဒီတန္ဖိုးနဲ ့တြက္လို ့မရပါဘူး။လကမာၻ၏ျဒပ္ဆြဲရွိန္တန္ဖိုးကို တြက္ခ်က္ယူ

ျပီးမွ  g ေနရာမွာ  အစားသြင္းရမွပါ ။လေပၚမွာ  တိုင္းတာလို ့ရတဲ ့ အေလးခ်ိန္ကို  လ၏ဆြဲရွိန္

ကိန္းေသတန္ဖိုး  တခုနဲ ့စားရင္  ျဒပ္ထုဆိုတာရမွာပါပဲ ။အဲဒီ   ရလာမည့္  ျဒပ္ထု တန္ဖိုးဟာ 

ကမာၻေပၚမွာ   တြက္ခ်က္ယူခဲ ့တဲ ့ အေျဖနဲ ့ တူညီေနတာကိုေတြ ့လိမ့္မယ္လို ့ ယူဆမိတယ္။

ဆိုလိုတာက   အေလးခ်ိန္  ၁ဝ ကီလိုဂရမ္ရွိတဲ ့ ဝထၳဳွမွာ - ျဒပ္ထုတန္ဖိုး ၁ ကီလိုဂရမ္ရွိတယ္။

အဲဒီဝထၳဳကို    လေပၚမွာ သြားခ်ိန္တယ္။အေလးခ်ိန္  ၁ဝ ကီလို ဂရမ္မရွိေတာ့ဘူး။ 
ေလ်ာ့နည္းသြားတယ္ ။ 
ဒါေပမယ့္   တြက္ယူလို ့ရမဲ ့ ျဒပ္ထုကေတာ့   မေျပာင္းလဲဘဲ  ၁ ကီလိုဂရမ္ဘဲ ရွိေနလိမ့္မယ္ ။

 ကမာၻေပၚမွာ -- အေလးခ်ိန္ (w)= 10kg        =>  ျဒပ္ထု = 1 kg

 လေပၚမွာ     --အေလးခ်ိန္ (w)=….kg          =>   ျဒပ္ထု = 1 kg

ျဒပ္ထုတန္ဖိုး   ေျပာင္းလဲ မသြားတာကို  ေတြ  ့ရတယ္ ။အဲဒီေတာ့   m=w/g ဆိုတဲ ့ နယူတန္

၏  ညီမွ်ျခင္း  သီအိုရီတခုနဲ ့  တြက္ခ်က္ေျဖရွင္းခဲ့တာ အေလးခ်ိန္နဲ ့  ျဒပ္ထုဆိုတာကို  ခြဲျခား

သိျမင္သြားျပီး  ေအာက္ပါအတိုင္း  ေကာက္ခ်က္ခ်လိုက္ပါတယ္တဲ့ ။

(၁)m=w/g  အရ   ျဒပ္ထုဆိုတာ  အေလးခ်ိန္၏္  ၁ဝပံု  တစ္ပံုဘဲ ရွိတယ္ ။(g=10ms^-2)

(၂)အေလးခ်ိန္ဆိုတာ  ျဒပ္ဆြဲအား   ေနရာေဒသေပၚမွာ  လိုက္ျပီးေတာ့  တန္ဖိုးေျပာင္းလဲမႈရွိ

    ႏိုင္တယ္ ။ ဒါေပမယ့္   ျဒပ္ထုဆိုတာက စၾကာဝဠာဘယ္ေနရာမွာဘဲ  တြက္တြက္  ေျပာင္း

    လဲျခင္းမရွိဘူး။  ( တနည္းအားျဖင့္   ပကတိတန္ဖိုးဟု   ဆိုလိုျခင္းျဖစ္တယ္ )ျဒပ္ထုဆိုတာ

    ေလဟာနယ္    (ျဒပ္ဆြဲအား  ကင္းလြတ္တဲ ့ေနရာ)  မွာ ရွိေနမည့္     ပကတိအေလးခ်ိန္ 

     ျဖစ္ပါတယ္။“

အထက္ပါ  ေကာက္ခ်က္ႏွစ္ခုကို  ရရွိျပီးေတာ့မွ   အေလးခ်ိန္နွင့္ ျဒပ္ထုဆိုတာကို  နားလည္

သေဘာေပါက္သြားခဲ့ပါတယ္ ။တကယ္ေတာ့ အဲလို အခ်က္ေတြကို  ဆရာတခ်ိဳ ့က  ရွင္းျပေပး

မွာ  မဟုတ္ပါဘူး။ စာအုပ္ေတြထဲမွာလည္း  ေရးသားၾကမွာ  မဟုတ္ပါဘူး ။သမရိုးက် အတိုင္း

စာသင္ခန္းထဲက  ဆရာေျပာျပသလို….  ေျဖရွင္းၾက ၊ ေရးသားၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။စာေမးပြဲေျဖ

ႏိုင္ဖိ္ုု ့   စာကိုမက်က္ဘဲ သမရိုးက် လမ္းေၾကာင္းကေနခြဲ ထြက္ျပီး  နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳး ၾကံဆေတြး

ေခၚခဲ့တာေၾကာင့္  အေတာ္ဆံုး   ေက်ာင္းသားမဟုတ္ခဲ့တဲ့     ေက်ာင္းသားတေယာက္ဆိုတာ 

ဘယ္သူလဲလို ့  ပရိတ္သတ္ ေမးမေနပါနဲ ့ေတာ့ ။ရိပ္မိေလာက္မယ္ထင္ပါတယ္ ။

        အခုလို  ရွည္ရွည္ေဝးေဝး ရွင္းျပရတဲ့  အေၾကာင္းကို   ဖီးက်ဴေျပာျပမယ္။အေလးခ်ိန္နဲ ့

ျဒပ္ထုတို ့ဟာ   ယူနစ္ခ်င္းတူေပမယ့္  သေဘာတရားခ်င္းမတူပါဘူး ။   ထင္ေယာင္ထင္မွား

ျဖစ္သြားမွာ  စိုးလို ့ပါ ။ေနာက္တခုက   ရူပေဗဒပုစာၦေတြ တြက္ခ်က္ရာမွာ  ေမးခြန္းကိုေသခ်ာ

မဖတ္ဘဲ   kg ကီလိုဂရမ္လို ့ ေတြ ့ရင္  mass  ျဒပ္ထုဟု  ပံုေသမွတ္ၾကျခင္းပါဘဲ။ဆရာတခ်ိဳ ့

ကလည္း   ပုစာၦအလြယ္ တြက္နညး္အျဖစ္  ေပးခ်က္ကိုရွာတဲ့အခါ  kg ကီလိုဂရမ္ဆိုရင္ mass

ျဒပ္ထုဟု  မိုက္မိုက္မဲမဲ   ပံုေသေျပာၾကလို ့ျဖစ္ပါတယ္ ။(ဖီးက်ဴ မႏၱေလးတကၠသိုလ္မွာ မဟာ

တန္းတက္ေတာ့  အႏုျမဴစမ္းသပ္ခန္းမွာ  ျဒပ္ထုတိုင္းတဲ့ စက္ရိယာအသစ္တခုတပ္ဆင္ထား

တာကို ေတြ ့ခဲ ့ရပါတယ္ ။ေလဟာနယ္ျဖစ္ေအာင္ အထူးစီမံထားတဲ့ ကိရိယာတခုျဖစ္ပါတယ္။

ေျပာရရင္ေတာ့  ေလွနံဒါးထစ္  ျဖစ္ေနမွာစိုးလို့ပါ။  ေလွနံဒါးထစ္ ခပ္ေပါ့ေပါ့လုပ္ရင္  ငယ္ငယ္

တံုးက ဖီးက်ဴ   အဘိုး ေျပာခဲ့တာေလးကို   ေျပာျပပါအံုးမယ္ ။

      ဖီးက်ဴရဲ ့ အဘိုးက လည္း   ေရႊဘိုသားျဖစ္ပါတယ္ ။အဂၤလိပ္ေခတ္ဦးပိုင္းမွာ  ေမြးတာပါ ။

နန္းျမိဳ ့ေဟာင္းဆိုေတာ့ ေရႊဘို္မွာ   က်ဴံးပတ္လည္ဝန္းရံထားပါတယ္။အဲဒီေခတ္က ကံ်ဴးကမ္း

ေဘးမွာ  ဒိုဘီကုလားေတြ  အဝတ္ေလွ်ာ္ၾကတယ္ ။ကုလားေတြေနတဲ ့ ရပ္ကြက္ကို  ဒိုဘီတန္း

ရပ္လို ့   ယခုခ်ိန္ထိ  အမည္တြင္ေနခဲ့ပါတယ္ ။ဆိုေတ့ာ….. တရက္မွာ   ဖီးက်ဴ       အဘိုးရဲ ့

အေမေပါ့ဗ်ာ ။အသက္က ၈ဝ ေလာက္ရွိဘီဆိုေတာ့  မ်က္စိကမႈန္ ၊လက္ကတုန္တဲ ့အရြယ္ပါ။

ဘယ္ကလာ….ဖီးက်ဴ ေမြးဦးမလဲ   ….။ဖီးက်ဴ  အေဖေတာင္   မေမြးေသးဘူးဗ် ။အဲ တေန ့မွာ

အဘိုးတို ့ အလုပ္သြားေနတံုး  အဘိုးရဲ ့အေမက  အိမ္ေစာင့္အျဖစ္က်န္ခဲ့တယ္ ။အိမ္မွာလည္း

ေလွ်ာ္စရာ  အဝတ္ေတြမ်ားေနတာမို ့  လူၾကီးဆိုေတာ့  ဟိုစပ္စပ္ဒီစပ္စပ္ လုပ္ခ်င္တာေပါ့ဗ်ာ။

အဲဒီ ေလွ်ာ္စရာ အဝတ္ေတြကို   ဒိုဘီကုလားဆီမွာ သြားအပ္ခဲ့တယ္တဲ့ဗ်ာ ။  ေနာက္ရက္ေတြ

က်ေတာ့  ဒိုဘီကုလားက ေလွ်ာ္ျပီးသား အဝတ္ေတြ လာမေပးဘူးဗ်။ကိုင္း…ဒီလိုေတာ့ မျဖစ္ဘူး  
ကိုယ္တိုင္သြားယူမွရေတာ့မယ္ဆိုျပီး  အဘိုးကေျပာပါတယ္ ။   အဲတာေၾကာင့္  အဘိုးက

သူ ့အေမကို  ေမးပါတယ္ ။ ‘အေမ …အဝတ္ေတြ ဘယ္ကုလားဆီမွာ ဒိုဘီအပ္တာ   လဲ’လို ့ 

ေမးလိုက္ပါတယ္။ အဘိုးရဲ ့အေမကလည္း  မ်က္စိကမႈန္ဆိုေတာ့  ဒိုဘီကုလားကို  ေသခ်ာ  
မွတ္လာခဲ ့ပံုရပါတယ္။ “ အဲဒီက်ဴံးရိုးမွာ…အဝတ္ေလွ်ာ္ေနတဲ့   ေပါင္တံရွည္နဲ ့ ကုလားဆီမွာ

အပ္ခဲ့တာပဲ  ..ငါ့သားရယ္လို ့”ေျပာလိုက္ပါတယ္။ က်ံဴးရိုးကမ္းစပ္ကို သြားၾကည့္ေတာ့ နံငယ္ပိုင္း
ကို   ခါးေတာင္းက်ိဳက္ျပီး   အဝတ္ေလွ်ာ္ေနၾကတဲ့   ေပါင္တံရွည္ ကုလားေတြ  တသီၾကီးရွိ

ေနတာကိုေတြ ့ရေတာ့တာပါပဲ။ အဘိုးရဲ ့အေမက  မ်က္စိကမြဲေတာ့   ဒိုဘီအပ္တဲ ့ကုလားကို

ေပါင္တံရွည္တာပဲ   မွတ္လာခဲ့တာ ။    ဆံုးဘီေပါ့ဗ်ာ …..အဝတ္ေတြ  ။   အဲဒီအခ်ိန္က  စျပီး  
အဘိုးက   ေနရာတိုင္းမွာ      ခပ္ေပါ့ေပါ့နဲ ့     ျပီးစလြယ္လုပ္ရင္    သားေတြ ၊   ေျမးေတြကို 
ေျပာေလ့ရွိတာကေတာ့ “ငါ့အေမဒိုဘီအပ္သလို  ေပါင္တံရွည္ကုလားလို ့ေတာ့     မေျပာၾကနဲ ့

ေဟ့”လို ့ အျမဲေျပာပါတယ္ ။ဖီးက်ဴ အဘိုးက  အသက္ ၉ဝေက်ာ္( ၂ဝဝ၅ ခုႏွစ္) ေသတဲ ့အထိ

အဲလို  ေျပာဆိုဆံုးမသြားတာပါ….။

           ဆိုလိုတာကေတာ့   ရူပေဗဒပုစာၦေတြ  ၊သီအိုရီေတြ ေျဖရွင္းရာမွာ  kg ကီလိုဂရမ္ကို 
ေတြ ့တိုင္း    mass  ျဒပ္ထုလို ့  ထင္ေနၾကမွာ  စိုးလို ့ပါ ။ယူနစ္  ကီလိုဂရမ္သည္   ျဒပ္ထုျဖစ္

ႏိုင္သလို ။အေလးခ်ိန္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္  အဲဒီႏွစ္ခုဟာ  လံုးဝ(လံုးဝ) မတူညီပါ။

kg ကီလိုဂရမ္ဆိုတဲ ့   ယူနစ္သာ တူညီေန ေၾကာင္းပါ  ခင္ဗ်ာ….။

…………………………………………..ဖီးက်ဴ( ေရႊဘို)…………………………………………………..